Virgin wil uitbreiding in Australië

Afgelopen maandag vloog de failliete Australische luchtvaartmaatschappij Ansett voor het laatst. Virgin Blue van Richard Branson loert op de opengevallen plek.

De Britse zakenman Richard Branson heeft 50 procent van de aandelen van zijn Australische dochteronderneming Virgin Blue verkocht aan het transportbedrijf Patrick. Branson ontvangt hiervoor 260 miljoen Australische dollar (155 miljoen euro). Dit heeft Virgin Blue gisteren bekendgemaakt.

De transactie geeft Virgin Blue, een `budget airline', die anderhalf jaar geleden met vluchten in Australië begon, de financiële injectie voor verdere expansie in het werelddeel. Vorige week ging Ansett, na Qantas de tweede luchtvaartmaatschappij van Australië, definitief failliet, nadat een poging van twee zakenlieden uit Melbourne om het verlieslijdende bedrijf te redden was gestrand. Maandag vloog Ansett voor het laatst.

Virgin lijkt nu de concurrentie met Qantas te zullen opvoeren. De aandelen van Qantas daalden gisteren in een reactie met 4,4 procent tot 4,31 Australische dollar. Virgin zal mogelijk uit de failliete boedel van Ansett een aantal elementen overnemen, zoals toestellen en de lease op terminals. Virgin Blue heeft verder aangekondigd 1.000 ex-werknemers van Ansett in dienst te nemen.

Ansett werd vorig jaar meegesleurd in de financiële problemen van moederbedrijf Air New Zealand. De Nieuw-Zeelandse luchtvaartmaatschappij trok haar handen af van Ansett en overleefde zelf op het nippertje, na forse steun van de Nieuw-Zeelandse overheid.

De invloedrijke vakbonden hebben de aankoop van de helft van Virgin door Patrick verwelkomd, ondanks de bittere strijd die de havenarbeiders en hun bonden vier jaar geleden met het transportbedrijf streden over havenhervormingen. De bonden verloren en moesten het verlies van arbeidsplaatsen en aantasting van de posities van het personeel accepteren. De productiviteit aan de kades nam daarna fors toe.

Het conflict sloeg diepe wonden in de verhoudingen tussen overheid, bedrijfsleven en bonden. Die pijn lijkt te zijn verzacht. De secretaris-generaal van de Australische vakbondscentrale ACTU, Greg Combet, riep gisteren werknemers op om de geschiedenis achter zich te laten en Virgin Blue's uitbreidingen vanwege de beloofde nieuwe werkgelegenheid te steunen.

Omdat Virgin Blue door het belang van Patrick te boek zal staan als een Australische luchtvaartmaatschappij, zal het bedrijf ook als zodanig kunnen opereren op internationale vluchten. Patrick's directeur Chris Corrigan gaf aan belangstelling te hebben voor vluchten naar Nieuw-Zeeland en mogelijk andere internationale bestemmingen. De prioriteit ligt niettemin bij binnenlandse vluchten. Virgin heeft nu een marktaandeel van 15 procent in Australië, maar Branson streeft naar 50 procent.

Dat zou in Australië worden verwelkomd, omdat de meeste klanten dan weer de keus tussen twee maatschappijen hebben. De ondergang van Ansett heeft in Australië geleid tot veelvuldig geklaag in de kleinere centra, die nu afhankelijk zijn van het monopolie van Qantas en de daaraan gelieerde regionale `feeder airlines', hetgeen hoge tarieven, wisselvallige frequenties en veelvuldige wijzigingen in de dienstregeling betekent. ,,De Australische luchtvaart zal zeer efficiënt en productief worden en natuurlijk zullen de consumenten daarvan profiteren'', zei transportminister John Anderson gisteren.

Het is de vraag of het zover zal komen. Virgin Blue opereert nu op slechts enkele lucratieve routes, zoals tussen de twee grootste Australische steden Sydney en Melbourne, en concentreert zich op de zogenaamde `no frills service'. Er is geen enkele economische reden voor Virgin om op de kleinere routes te vliegen. Het is waarschijnlijker dat Virgin en Qantas, met twee merken en culturen, zich op verschillende marktsegmenten gaan richten. Daar zullen de bewoners van kleine perifere provinciale centra nauwelijks van profiteren.