Ik heb Haar nog zo gewaarschuwd

Het is altijd groot nieuws als iemand met de Koningin heeft gesproken. In Nederland hoor je daarover te zwijgen. Maar de voormalige Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken, Richard Holbrooke, kent dat merkwaardige geheim van Noordeinde helemaal niet. Dus hij klapte zomaar uit de school over zijn gesprek met de Koningin in nog pikanter – de vertrouwelijkheid van De Bilderbergconferentie vlak voor Srebrenica viel. Nog groter nieuws op Nova en in Het Journaal.

Wat had hij Haar verteld?

Dat de Nederlandse troepen in Srebrenica in grote moeilijkheden verkeerden en dat er van alles op til was. Volgens Holbrooke hoorde de Koningin hiervan op. Als dat al zo was, leefde Ze in een andere wereld dan de Nederlandse regering die toen in rep en roer was over de Servische blokkades, het gevaarlijke isolement, het materieelgebrek, de honger en de ellende van de troepen in Srebrenica. Niemand hielp.

Holbrooke had de Koningin ook attent kunnen maken op het fileprobleem: ,,Ik heb haar gewaarschuwd dat de wegen rond Den Haag dichtslibden.''

Wat verwachtte Holbrooke van Haar? Holbrooke erkende dat zijn eigen regering indertijd het eenzame Nederland niet wilde helpen. Na dit nummer mocht Paul Rosenmöller nog eens zijn kritiek leveren op de Nederlandse regering, zodat de zelfgenoegzame Holbrooke (,,ik heb altijd gewaarschuwd'') buiten schot bleef. Waarom had hij geen ontslag genomen als hij het zo erg vond? Hij mocht zelfs minzaam zijn vergeving uitspreken: de Nederlanders waren niet slecht, net zo min als de Serviërs en de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. Nee, en Holbrooke ook niet, hoewel gisteren zijn soevereine schijnheiligheid als een scherp parfum van het scherm walmde.

Op zo'n moment wil je de buis slaan, ook al is het geen breedbeeld-uitzending. Nova, doe wat, vraag door. Ik was juist niet in de stemming voor ergernis. Boekenweek. Na Holbrooke mochten schrijvers en hun epigonen Nova te woord staan over de liefde. Ze verdrongen zich voor de camera. Vandaar dat ik niet begrijp dat een soort schrijversbondje protesteert tegen de plicht om voor de ontvangst van de grote geldsom van de AKO-prijs voor de televisie te moeten verschijnen. Ook zo'n Holbrooke-standpunt: tegen de prijzenkermis, maar toch het grote geld willen beuren.

Neem een voorbeeld aan Harry Mulisch, altijd bereid om vanuit grote hoogte af te dalen tot het tv-publiek. Sportief lachend neemt hij zijn verlies bij literaire prijzenfestijnen. Hoort erbij. Vriendelijk stond hij gisteren Nova te woord over de liefde. Welgemoed tart hij de politiek correcte waan van de dag. Nee, hij praatte niet echt met zijn kinderen, hij was er gewoon, zag ik hem een paar weken geleden zeggen in RTL's Met Man en Macht, waar vrouwelijke presentatoren bekende mannen ondervroegen en beoordeelden.

Het mooiste boekenprogramma vind ik Eerste Druk met Midas, elke dinsdagavond om zeven uur. Hij begint altijd met een boek, gisteren van Herman Vuijsje en Riemer Reimsma over stropdassen, en dan dwaalt hij op briljante wijze af. Goed geformuleerd, mooi geïllustreerd en ook een beetje wetenschappelijk. ,,De man heeft een buikje. Vrouwen kunnen overal een buikje hebben'', stelde hij gisteren vast.

Het hoeft bij hem niet altijd over mensen of seks te gaan, maar ook over de bij de tv impopulaire technische onderwerpen als de bouwwijze van de campanile van de Duomo, of Darwin. Hij is altijd helder en onderhoudend. Een maand of wat geleden hield hij een wedstrijd sinaasappel persen. Uitkomst: de handpers en de elektrische pers werken even snel. De handpers geeft minder afwas maar verbruikt meer sinaasappelen voor dezelfde hoeveelheid sap.

Gisteren kocht hij een pak en een stropdas bij twee hoofdschuddende heren in een Florentijnse kledingzaak, dwaalde hij af van de tweedeling van de mannenborst naar de asymmetrie van het gezicht. In New York had hij een winkel gevonden met spiegels die gezichten niet in spiegelbeeld maar in het echt weergeven. Je ziet je zelf zoals je bent. Dat kan een hele schrik zijn. Holbrooke zou er eens langs kunnen gaan.