Hinderpaal voor hereniging

Spyros Kyprianou, president van Cyprus van 1977 tot 1988, is gisteravond in Nicosia op 69-jarige leeftijd aan kanker overleden. Tijdens zijn presidentschap kende het Griekse deel van Cyprus economische groei, maar er kwam geen enkele beweging in het conflict dat het eiland verdeelt sinds 1974, toen het Turkse leger Cyprus binnenviel.

Kyprianou bood hardnekkig tegenstand tegen het Turkse noorden, en hij werd gezien als een belangrijke hinderpaal voor een hereniging van het verdeelde eiland. Hij onderhandelde jaren met de even onverzoenlijke Turks-Cyprische leider Rauf Denktas. In 1979 bereikten Kyprianou en Denktas wel een tien punten tellende agenda voor een vredesregeling, die van Cyprus een federale staat moest maken met twee zones, maar verdere onderhandelingen mislukten. In 1983 riepen de Turks-Cyprioten de Turkse Republiek van Noord-Cyprus uit, die alleen door Turkije is erkend.

Kyprianou, een jurist, volgde aartsbisschop Makarios, de eerste Cyprische president sinds het eiland onafhankelijk werd van Groot-Brittanië in 1960, na diens dood in 1977 op. Verwacht werd dat hij alleen de resterende paar maanden van Makarios' termijn zou uitdienen, maar hij zou 11 jaar president blijven waarin hij als fel verdediger van de Grieks-Cyprische standpunten naam maakte. In 1988 werd hij in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen verslagen; de meer verzoeningsgezinde Vassiliou won de verkiezingen uiteindelijk. Kyprianous Democratische Partij bleef ageren tegen te grote concessies aan de Turks-Cyprioten.

Kyprianous dood komt op een moment van intensieve gesprekken tussen Denktas en de huidige Grieks-Cyprische president, Glafcos Clerides, om tot een oplossing van de kwestie-Cyprus te komen – waaregenover Kyprianou, in zijn nadagen, wat minder kritisch stond. Cyprus' naderende toetreding tot de Europese Unie heeft die onderhandelingen noodzakelijk gemaakt.

Denktas bood Kyprianous familie zijn deelneming aan. ,,De Grieks-Cyprische zijde heeft een heel kleurrijk politicus verloren. Moge hij rusten in vrede, zoals dat volgens hun religieuze rituelen past'', zei hij. Maar hij voegde daaraan toe dat ,,Kyprianou een zaak verdedigde waarin hij geloofde, die echter niet goed was voor Cyprus''. De Griekse president Costis Stephanopoulos noemde hem ,,een man die vocht voor nationaal belang, gerechtigheid en vrede''.

Kyprianou krijgt morgen een officiële begrafenis in Nicosia, waarna zijn lichaam naar zijn geboorteplaats Limassol wordt gebracht voor de privé-begrafenis.