Van Aartsen ergert Spanje

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) heeft het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie geërgerd met uitspraken over het Midden-Oosten. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, Josep Piqué, zei gisteren dat als gevolg van Nederlands optreden in het weekeinde ,,verwachtingen zijn ontstaan'' over een Europees-Amerikaans initiatief in het Midden-Oosten.

Van Aartsen zei vrijdag dat hij het Spaanse voorzitterschap van de EU heeft gevraagd om samen met de Verenigde Staten in actie te komen met een stevig signaal aan de Israëlische regering om beëindiging van het geweld in het Midden-Oosten te bereiken. Woordvoerder Hans Janssen van Buitenlandse Zaken zei vervolgens zaterdag tegen onder anderen het persbureau Reuters en in een interview voor de Zweedse radio dat er de volgende dag een gezamenlijk Europees-Amerikaans initiatief zou komen. Dit is er nooit gekomen. Hoewel het interview zaterdag in Zweden werd uitgezonden, ontkende Van Aartsens persoonlijke woordvoerder, Bart Jochems, gisteren dat het ooit was afgenomen.

Volgens diplomaten voelde het Spaanse voorzitterschap zich door Nederland ,,gepasseerd''. Zowel Madrid als Javier Solana, de Europese topfunctionaris voor het buitenlands beleid, zijn het afgelopen weekeinde druk bezig geweest om duidelijk te maken dat de EU en de Verenigde Staten weliswaar met elkaar overleggen, maar dat van een initiatief geen sprake is.

Van Aartsen zelf wilde gisteren na afloop van de vergadering van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken geen journalisten te woord staan. Dat is uitzonderlijk.

Volgens de woordvoerder heeft Van Aartsen vorige week vrijdag een gezamenlijke Europees-Amerikaanse ,,démarche'' voorgesteld, nadat hij over de toestand in het Midden-Oosten telefonisch was benaderd door onder anderen zijn Britse, Duitse, Israëlische en Amerikaanse collega's. De ,,démarche'' zou niet zijn doorgegaan omdat voor het begin van de sabbat in Israël vrijdagavond onvoldoende tijd voor overleg was. Maar met de veranderde opstelling van de Israëlische regering, die de Palestijnse leider Yasser Arafat meer bewegingsvrijheid en vredesonderhandelingen ondanks voortdurend geweld niet meer uitsluit, zou het doel van Van Aartsen toch zijn bereikt. Woordvoerder Jochems zei nadrukkelijk dat Van Aartsen ,,een radertje in het spel, geen speciale bemiddelaar'' is.

De Spaanse minister Piqué zei gisteren dat de Europese regeringsleiders het komende weekeinde tijdens hun topbijeenkomst in Barcelona een verklaring over het Midden-Oosten zullen uitgeven. Over zo'n verklaring wordt overlegd met zowel de VS als met Rusland. Piqué zei te hopen dat de standpunten van de EU en de VS zo dicht tot elkaar komen, dat een gezamenlijke verklaring mogelijk is. Een EU-diplomaat, die het afgelopen weekeinde belaagd werd met verzoeken om opheldering over het door Nederland aangekondigde initiatief, zei dat minister Van Aartsen vorige week ,,in de zon is gaan staan en vervolgens zijn hoofd heeft verbrand''.