`Nederland mist echte verdedigers'

Oud-international Barry Hulshoff (55) zit na zijn ontslag bij KV Mechelen al drie maanden zonder club. De trainerscarrière houdt geen gelijke tred met zijn loopbaan als speler. ,,Mischien zit ik volgende week wel in Afrika.''

Kan een trainer die werd ontslagen bij modale clubs als Westerlo, Sint-Truiden en Eendracht Aalst nog wel functioneren in de huidige voetballerij? Ja, dat kan, zegt Barry Hulshoff aan het einde van het gesprek. ,,Ik ben zeven keer landskampioen geworden met Ajax en ik heb drie keer de Europa Cup I gewonnen. Bij elke club waar ik heb gewerkt, krijg ik nog moeiteloos kaartjes voor wedstrijden. En alle spelers die ik heb getraind zijn vol lof over mijn trainingsmethoden. Falen is dan ook een relatief begrip voor me. Ik ben gewoon te vaak het slachtoffer geworden van een kortzichtige voorzitter of bemoeizuchtige sponsors.''

Hulshoff had niet altijd een gelukkige hand in het maken van een keuze voor een club. In december van vorig jaar werd hij ontslagen bij KV Mechelen, de koploper in de Belgische Tweede Klasse. Onder Hulshoff speelde de vorig jaar gedegradeerde ploeg goed voetbal, wat resulteerde in een onbedreigde koppositie. Na een slechte periode meende voorzitter Van den Wijngaert Hulshoff aan de kant te moeten zetten.

,,Hij werd gesouffleerd door supporters en liet zich adviseren door de verkeerde mensen'', weet de veertienvoudig international. ,,Op een gegeven moment werden er geen salarissen meer betaald, de Belgische voetbalbond bemoeide zich ermee, er kwam onrust in de club en de spelers presteerden minder. Daardoor haalden we weinig punten en moest ik eruit. Wat is dan wijsheid?''

De avonturier Hulshoff hij verhuisde in dertig jaar 25 keer is nu drie maanden werkloos trainer. Met de bond van Sierra Leone was hij in gesprek over de mogelijkheid technisch directeur en bondscoach te worden. Hulshoff zag een overgang naar het door een burgeroorlog geteisterde Afrikaanse land wel zitten, maar wacht nog steeds op het verlossende telefoontje.

Zijn trainersloopbaan voerde hem vanaf het begin van de jaren tachtig langs elf clubs. De geboren Amsterdammer was werkzaam als manager, jeugdtrainer en hoofdcoach. Als interim-trainer van Ajax (1988) loodste hij de club in een moeilijke periode naar de finale van de Europa Cup voor bekerwinnaars, die werd verloren van KV Mechelen. Bij Lierse SK zette hij een jeugdopleiding neer, terwijl hij bij MVV vele sponsors binnenhaalde.

Als speler won hij alles wat er te winnen viel met het grote Ajax van Cruijff, Keizer, Neeskens en Krol. Bovendien is de lange tijd ongediplomeerde Hulshoff sinds drie jaar in het bezit van het diploma Coach Betaald Voetbal, waardoor hij zijn vak in meer landen dan België mag uitoefenen. Iemand met zo'n verleden moet toch moeiteloos aan de slag kunnen bij een Nederlandse vereniging? ,,Ik heb altijd gezegd dat ik het liefste jeugd in de leeftijd van 18 tot 22 jaar train. In die fase wordt bepaald of een speler het redt als prof, dan worden de karakters gevormd.''

Hulshoff zou jonge verdedigers kunnen opleiden, want aan goede defensieve krachten ontbreekt het volgens hem steevast in Nederlandse ploegen. ,,Nederland heeft geen echte verdedigers meer. Alleen Stam is van wereldklasse. Hofland? Een aardige voetballer, maar zijn positiespel kan veel beter. Hij verliest zijn tegenstander te vaak uit het oog. Dan wordt er gezegd dat zo'n jongen een prachtige pass in de benen heeft, maar verdedigers hoeven niet te beschikken over een mooie trap. Ze moeten gewoon hun man uitschakelen. Een voetballer als Melchiot is bijvoorbeeld wél een echte mandekker.''

Nederlandse verdedigers kunnen volgens Hulshoff niet in een grote ruimte, maar ook niet in een kleine ruimte verdedigen. Wat zijn de kenmerken van een goede voorstopper? ,,Een topverdediger kijkt altijd of hij een duel kan winnen. Zo ja, dan gaat hij dicht op zijn man staan. Anders geeft hij zijn tegenstander de ruimte. Nederlandse verdedigers willen altijd een duel aangaan, dat heeft te maken met een gebrek aan inschattingsvermogen. Verder moet je de speler die je schaduwt altijd naar die kant laten lopen waar jij het beste kunt tackelen. Een rechtsbenige verdediger dwingt zijn tegenstander dus naar de rechterkant.''

Ook het grote Ajax leunde volgens Hulshoff op de defensie. ,,Ons totaalvoetbal was resultaatvoetbal, Michels was een pure resultaattrainer. We speelden met vijf, zes verdedigers. Middenvelder Neeskens stond gewoon in de mandekking. Elke trainer kijkt eerst naar zijn verdediging, voordat hij bouwt aan de rest van de ploeg. Het gaat me aan het hart dat Ajax geen goede verdedigers opleidt. Dat was vroeger al zo.

,,Bij Ajax wordt gezegd: `We hebben geen linksback? Geen nood, dan turnen we een linkshalf wel om tot verdediger'. Zo gaat het toch ook bij het Nederlands elftal? Daar spelen voor het merendeel voormalige middenvelders in de defensie. Frank de Boer is natuurlijk niet behept met een over-mijn-lijk-mentaliteit, hij is te veel een pure voetballer.''

Met Oranje komt de discussie al snel op Davids, de meest besproken international van dit moment. Hulshoff maakte hem een paar jaar lang mee in de jeugd bij Ajax. ,,Davids begon in de B2. Hij was een echt straatjochie dat zich niets aantrok van de elftaldiscipline. Als de trainer hem een opdracht gaf, hield Davids zich daar niet aan. Hij wilde alleen maar spelen zoals dat hém voor ogen stond. Davids heeft een gebrekkig aanpassingsvermogen, er is iets mis met zijn persoonlijkheidsstructuur. In het Nederlands elftal heeft hij zich altijd goed gedragen, maar bij Juventus komt zijn ware aard naar boven. Spelers die onder druk staan kunnen hun karakter niet maskeren.''

Als mens is Hulshoff de bescheidenheid zelve, een karaktereigenschap die een nadeel vormt in de voetbalwereld. Na de dood van zijn vrouw, twee jaar geleden, is hij naar eigen zeggen fatalistischer geworden, emotioneler ook. De hang naar avontuur is minder geworden. ,,Als je na een huwelijk van dertig jaar afscheid moet nemen van elkaar, komt dat keihard aan. Je mist iets, een bepaalde vastigheid. Daarom blijf ik voorlopig in Maastricht wonen, hier voel ik me nog het meeste thuis. Aan de andere kant blijft het trainersleven een zwerversbestaan. Misschien zit ik over een week wel in Afrika'', zegt Barry Hulshoff.