CPB: risico's bij koop jachtvliegtuig

Het kabinetsbesluit om deel te nemen in de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter (JSF) heeft ,,betekenisvolle'' financiële risico's voor de staat. Dat stelde het Centraal Planbureau (CPB) gisteren in de Tweede Kamer tijdens een hoorzitting.

Het parlement ondervroeg de hele dag deskundigen en belanghebbenden over het JSF-besluit. Dit Amerikaanse gevechtstoestel moet op termijn de F-16 vervangen. Het kabinet wil 800 miljoen dollar investeren om mee te kunnen doen aan de ontwikkeling van de JSF. Daardoor zou het bedrijfsleven miljardenorders kunnen binnenslepen. Een deel van hun omzet stort de industrie later terug in de staatskas, zo is de bedoeling. De rest van het geld moet terugkomen via kortingen bij aanschaf van de JSF en royalties bij verkoop aan andere landen.

Het CPB had in een eerder rapport scherpe kritiek geuit op de plannen. Het definitieve kabinetsvoorstel is weliswaar verbeterd, maar nog steeds ,,broos en kwetsbaar'', aldus onderdirecteur T. van Hoek. Het JSF-besluit levert weliswaar banen, maar geen extra werkgelegenheid op, zo betoogde hij. Daartegenover staat een groot risico omdat Nederland in enkele jaren tijd de 800 miljoen dollar heeft uitgegeven. De kans dat het JSF-project daarna alsnog minder positief uitpakt dan verwacht en het bedrijfsleven niet aan haar verplichtingen kan voldoen blijft aanwezig. Het CPB vindt het verstandiger om pas later een vliegtuig `van de plank te kopen'.

Op de hoorzitting vertelden de concurrenten van de JSF, het Europese Eurofighter en het Franse Rafale dat hun ontwikkelingsprogramma's nooit serieus zijn bekeken door het ministerie van Economische Zaken. De Kamer wil daar, voordat zij op 2 april met het kabinet debatteert, opheldering over van minister Jorritsma.

Vertegenwoordigers uit het Nederlandse `luchtvaartcluster' wezen op de voordelen om nu in het JSF-project te stappen en onderstreepten de belangen voor hun sector. Maar de directeur van een ingenieursbedrijf zei dat kleine ondernemingen juist schade in Europa zullen ondervinden als Nederland gaat participeren in zo'n omvangrijk Amerikaans ontwikkelingsprogramma.