Benadelingswaan met medicijnen te onderdrukken

De gijzelnemer uit de Rembrandttoren leed aan benadelingswaan, een aandoening die verwant is aan vervolgingsswaan, grootheidswaan, en godsdienstwaan. Er bestaan medicijnen tegen.

,,Ik erger me aan de zwarte balken boven en onder in beeld bij steeds meer programma's en vooral films. [...] Waarom moet ik lijden voor die paar breedbeeldkijkers? Wij zijn van nature geen breedbeeldkijkers, vraag maar aan uw opticien.'

Dat schreef de gijzelnemer die zich gisteren in de Amsterdamse Rembrandttoren uiteindelijk zelf van het leven beroofde begin 1998 in een ingezonden brief in het Algemeen Dagblad.

Uiteindelijk kocht de man zelf een breedbeeldtelevisie. Die is gisteren door de lamelgordijnen heen gefotografeerd in zijn Uithoornse huis. Die breedbeeld-televisie heeft zijn waangedachten kennelijk zo verergerd dat hij vond tegen Philips te moeten optreden. Benadelingswaan, zo noemde de Nijmeegse hoogleraar psychiatrie C. Hoogduin vanmorgen in het Algemeen Dagblad de psychiatrische ziekte waar de gijzelnemer aan leed.

Benadelingswaan hoort met de vervolgingswaan, de grootheidswaan, de jalouzie-, godsdienst-, vergiftigings- en ziektewaan tot de waanstoornissen. Er zijn medicijnen (antipsychotica) die de wanen goed onderdrukken.

Journalisten van tv-journaals en ochtendkranten wisten snel waar de dader woont en vroegen zijn buren of ze dit hadden verwacht. Buschauffeur, stamgast in een kroeg, alleenstaand, wat zonderling en sociaal geïsoleerd, zo luidden de commentaren. Hij had zijn daad aangekondigd. Hij had onder meer foto's laten zien waarop ook zijn wapen stond. Hij had gezegd dat ze binnenkort nog wel van hem zouden horen. In de kantine van busmaatschappij Connexxion verzorgde hij sinds kort het aquarium niet meer.

De man dacht ook dat er geheime boodschappen worden doorgegeven via de zwarte balken die tegenwoordig links en rechts, boven en beneden, afhankelijk van het type tv, in beeld komen. Had hij hulp gezocht dan had hij de diagnose waanstoornis gekregen, wellicht zelfs schizofrenie, een verwante aandoening.

Mensen met waanstoornissen plegen vaker zelfmoord dan psychiatrische patiënten die bijvoorbeeld depressief zijn, dat is het beeld oprijst uit het schaarse onderzoek dat er naar is gedaan. In een Japans onderzoek pleegden patiënten met waanstoornissen ook relatief vaak op een agressieve manier zelfmoord.