Uren lijdzaam wachten in de brandende zon

In mijn dorp kan je een speld horen vallen. De anders levendige dorpsstraat vol opwaaiend stof is uitgestorven. In het verkiezingsweekend steken mensen alleen hun neus buiten de deur als ze gaan stemmen. De opkomst is overweldigend. In juni van het jaar 2000, bij de parlementsverkiezingen, was stemmen door gebrek aan animo bij de mensen in dit dorp een kwestie van even langslopen en een kruisje zetten.

Bij deze verkiezingen staat er zaterdagochtend om zes uur, een uur voordat het stemlokaal open moet gaan, al een lange rij. Om zeven uur blijft het stemlokaal gesloten. De mensen morren wat, maar niemand verlaat de rij. De deur van het stemklokaal opent om acht uur op een kier. Mondjesmaat kunnen mensen naar binnen om hun stem uit te brengen. Niemand laat zich wegpesten. In een brandende zon, zonder kraan, wachten sommigen geduldig van zes uur in de ochtend tot drie uur 's middags tot ze hun stem mogen uitbrengen.

Om een uur of tien arriveert een witte Landrover met Zuid Afrikaanse vlaggen. De zes waarnemers nemen in de schaduw plaats op hun zelf meegebrachte klapstoelen. Eén waarnemer neemt binnen in het stemlokaal een kijkje, maar vat na een kwartier weer post op zijn schaduwrijke klapstoel. Om twee uur is er genoeg waargenomen en vertrekt de delegatie met onbekende bestemming. Een op het ziekenhuisterrein werkende aanhanger van regeringspartij Zanu-PF, komt verbijsterd van het stemmen terug: ,,Overal waar ik keek, zag ik aanhangers van de oppositiepartij MDC in de rij.''

De grote opkomst heeft een sneeuwbaleffect. Veel mensen zijn geïntimideerd door de golf van geweld van de laatste tijd. Het nieuws van de rustige rij wachtenden voor het stemlokaal die ongemoeid wordt gelaten door politie, oorlogsveteranen of Zanu-jeugd, bereikt halverwege de ochtend het ziekenhuis. Zelfs de bangste verpleegster in het ziekenhuis die in de onafhankelijkheidsoorlog zag hoe haar zus doodgeschoten werd, laat zich door de ordelijke gang van zaken verleiden om te gaan stemmen.

Is de huidige rust slechts de stilte voor de storm en wacht het dorp een volgende ronde van geweld? Of is het leed geleden? In het dorp heerst voorzichtig optimisme. Voor het eerst worden openlijk grappen over president Mugabe gemaakt.

De hoofdzuster hoopt dat al het gedoe nu eindelijk eens over is en dat de rust en haar personeel weer terug zullen keren in haar ziekenhuis. De laatste maanden heeft de verkiezingskoorts sommige cruciale personeelsleden geheel in beslag genomen. De ziekenhuisapotheker met een grote voorliefde voor zijn eigen middeltjes verscheen niet op het werk. Zijn schoonbroer is iets hoogs bij Zanu-PF maar heeft geen auto. De apotheker vond het niet meer dan vanzelfsprekend dat hij zijn schoonbroer deze maand dus door het land moet rijden.

Het gapende gat in het kantoor van de hoofdzuster wordt de laatste twee maanden ook niet kleiner. De bouwopzichter is ook aanvoerder van de lokale Zanu-jeugd en had het te druk met de nachtelijke exercities om overdag het gat te dichten. ,,Maandag zal iedereen eindelijk weer aan het werk gaan'', verzucht de hoofdzuster.

Maandagochtend. De apotheek is nog steeds hermetisch gesloten. De apotheker is in geen velden of wegen te bekennen.

Achtste deel van een korte reeks over Zimbabwe, geschreven door een medewerker die gezien het gebrek aan persvrijheid in Zimbabwe anoniem moet blijven. Eerdere delen zijn terug te lezen op www.nrc.nl