Een zwerver verwond

Veel daklozen hebben last van hun voeten, vertellen verpleegkundigen Dina en Annie tijdens hun eerste wondenspreekuur in een piepkleine kamer in het centrum van Groningen. Zwervers lopen veel, maar ze hebben geen geld om nieuwe schoenen te kopen. Ze slapen vaak zittend, zodat hun voeten bungelen en geen rust krijgen. Veel daklozen hebben ook elders op hun lichaam wonden. Ze gaan met elkaar op de vuist. Ze slaan een autoruit stuk en krijgen glas in hun arm. Of ze hebben een abces door het spuiten van drugs. Daar gaan ze niet mee naar de huisarts. Ze hebben geen huisarts. Of ze hebben geen zin om in de wachtkamer de blikken van andere patiënten te trotseren.

Daar komt de eerste hulpbehoevende. Het is Jan Melle, ook wel bekend als Hertog Jan. Hij wil zijn nagels laten knippen. Als hij straks met mooi weer lange wandelingen door de stad gaat maken, zul je zien dat zijn teennagels tot bloedens toe in die van een andere teen groeien. Zelf knippen lukt niet, omdat zijn buik te dik is geworden, zegt hij. Psychiatrisch verpleegkundige Dina knipt zijn nagels, zorgvuldig een schimmelteen ontwijkend en luisterend naar zijn grapjes, zoals of zij wellicht per kilo nagel betaald krijgt.

Er zijn ruim vijfhonderd daklozen in Groningen. Daarvan wonen er tweehonderd in opvanghuizen. De rest slaapt op straat, in schuurtjes, in kraakpanden. Sinds vorige week kunnen zij in de daklozensalon ook voor één euro hun haar laten knippen. Zwervers lopen niet snel bij een kapper binnen. Kappers zijn duur en bovendien houden kappers niet van dierentuinen op hoofden, zegt Wim Koks van de Stichting Thuis die het initiatief voor de salon heeft genomen. Hier krijgen daklozen laagdrempelig de aandacht die ze nodig hebben. De verpleegkundigen verwijzen door. Of ze geven schone sokken mee. Bovendien kun je hier elke dag terugkomen.

Daar komt de tweede klant. Een verbaasd kijkende veertiger. Zijn hand en pols zijn gezwollen. Je zou denken dat er iets is gebroken, maar dat is niet zo want hij is al naar het ziekenhuis geweest waar foto's zijn genomen en daar hebben ze gezegd dat hij over vijf dagen terug moet komen. De man maakt een warrige indruk, maar hij heeft in het ziekenhuis alles goed begrepen want hij had niets gedronken of gespoten. Zijn vriend heeft hem geadviseerd zijn tas als mitella te gebruiken. Dat helpt. Zijn vriend staat ernaast.

Als de mannen na een hartelijk afscheid zijn verdwenen, zegt psychiatrisch verpleegkundige Dina tegen een zojuist binnengekomen collega van Thuiszorg Groningen dat ze niet gelooft dat de man in het ziekenhuis is geweest. Dina vult formulieren in. Haar collega ziet het aan en vertelt dat ze al de hele dag onderhandelt met de zorgverzekeraar over de kosten. Het simpele helpen van daklozen kan kennelijk niet zonder een onvoorstelbare administratieve rompslomp.