`Dit land is nu onbestuurbaar'

Vijf hoge legerofficieren eisten afgelopen maand het vertrek van president Hugo Chavez. Is er in Venezuela een staatgreep op handen? ,,De afloop zal spontaan zijn'', stelt admiraal Carlos Molina. ,,Het leger is van het volk, niet van de president.''

,,Ik geloof dat het leger een instrument van het volk is, en niet van één persoon of partij. Ook al is die persoon de gekozen president'', zegt admiraal Carlos Molina terwijl zijn been nerveus op en neer wipt.

,,Hoe vaak heeft Chávez niet gezegd dat de wapens van het leger aan de kant van zijn revolutie staan'', gaat de hoge marine-officier verder. ,,Hij heeft zelfs gezegd niet te schromen onze wapens tegen de zogenaamde verraders van zijn revolutie in te zetten. Ik wilde laten zien dat het niet waar is. Dat de wapens van onze strijdkrachten niet ter beschikking van Chávez staan.''

Gestoken in zijn witte admiraals-uniform kwam hij op 18 februari in opstand. ,,Ik eis het aftreden van Hugo Chávez'', zei de voormalige veiligheidsadviseur van de dezelfde Chavez die dag op een druk bezochte persconferentie. ,,Als de president weigert roep ik het openbaar ministerie, het hooggerechtshof, en het parlement op hem weg te sturen, op straffe van het risico later zelf door het volk berecht en veroordeeld te worden.''

In Venezuela zoemen de geruchten over een mogelijke staatsgreep. Molina is de vijfde en hoogste legerofficier in een paar weken die de president openlijk uitdaagt.

De admiraal verwijt de voormalige paratrooper en couppleger Hugo Chavez die in 1999 met verkiezingen aan de macht kwam, dat hij een ,,dictatuur verkleed als democratie'' heeft ingesteld. ,,Met zijn zogenoemde revolutie schendt hij de grondwet'', zegt Molina. ,,En dan heeft het volk het recht zich boven die grondwet te stellen.''

Het was niet gemakkelijk de admiraal te ontmoeten. Afspraken via tussenpersonen. Bellen alleen uit een telefooncel. Maar daar zit hij nu, ergens in een appartement in Caracas. Een jeugdig ogende man in een geel overhemd. Op tafel zijn mitrailleur. Een sciencefiction-achtig ding met infraroodkijker. ,,P-99'', mompelt hij, terwijl hij het magazijn ontgrendelt. ,,Belgische makelij. Negenhonderd kogels per minuut''

De admiraal is door een achteringang binnengekomen. Nee, voor zijn mede-militairen is hij niet bang. ,,Negentig procent van de strijdkrachten zijn het met me eens'', stelt hij. De mitrailleur en de veiligheidsmaatregelen zijn voor het geval de situatie uit de hand loopt. ,,Als straks alles radicaliseert, en de stoottroepen van Chavez zich omvormen tot een Venezolaanse Talibaan.'' Molina heeft het over de revolutionaire volkscommittee's uit de sloppenwijken, de zogeheten Circolos Bolivarianas. Basisorganisaties van Chavez-aanhangers die zich nu nog beperken tot het slaan van journalisten en anti-Chavez demonstranten, of het leggen van bommetjes bij kranten, vakbonden en universiteiten.

,,De situatie in het land is niet normaal'', rechtvaardigt Molina zijn ongewone gebaar. ,,We zitten in een dramatisch conflict, en kunnen alleen hopen dat het niet op een bloedbad uitdraait.'' De katholieke kerk en de pers hebben zich tegen Chavez gekeerd, telt hij op zijn vingers. De machtige staatsoliemaatschappij is in opstand. En de middenklasse slaat – net als in Argentinie – op potten en pannen. Vorige week sloten de vakbonden en ondernemers samen een bondgenootschap tegen Chavez. ,,Hij heeft iedereen tegen zich in het harnas gejaagd en de maatschappij verdeeld'', zegt Molina.

De schuld ligt volgens hem bij de `haatpraat' van Chavez. ,,Hij preekt de haat van de armen tegen de rijken, tegen de infame olichargen zoals hij het noemt. Hij stookt de mensen tegen elkaar op. Het resultaat is dat hij het land heeft verscheurd op een manier die nog nooit is vertoond.''

De `haatpraat' die Chavez uitslaat zou misschien nog te tolereren zijn van een man uit de sloppenwijken, meent Molina. Maar het is geen stijl voor de president van een land. ,,Was eerst tachtig van de bevolking procent vóór hem, nu is hetzelfde percentage tégen hem'', weet Molina.

Toch lijkt dat geen reden om als hoge militair het aftreden van een gekozen president te eisen. Het gebeurt toch wel vaker dat een bestuurder zijn populariteit verliest? ,,Het gaat niet om populariteit'', antwoordt Molina. ,,Het gaat erom dat de mensen Chavez niet meer verdragen. Het land is onbestuurbaar, vanwege de haat die hij heeft geschapen.''

Molina beseft dat zijn optreden in uniform voor onrust zorgt. ,,Maar als burger heb ik recht op mijn mening'', zegt hij. ,,En mijn burgerschap staat boven mijn uniform.'' Hij is niet uit op een staatsgreep, bezweert hij. ,,Er is geen complot en geen samenzwering. Maar als protesteren samenzweren heet, goed, dan zweert de meerderheid van het Venezolaanse volk op dit moment samen.''

Er zijn elke dag marsen en stakingen. En dat zal zich alleen maar verder uitbreiden. De situatie is zo explosief, zegt Molina, dat het hem niet zou verwonderen als delen van het leger zich op een gegeven moment bij de protesten voegen. ,,Maar dat zal spontaan zijn. De hele afloop zal spontaan zijn.''

Ontspannen hangt hij nu achterover. Hoe weet hij zo zeker wat de stemming in het leger is? Zoals gewoonlijk is de paratrooper-president niet anders te zien dan omringd door generaals en andere hoge legerofficieren. Ook deze dagen.

Molina glimlacht, en rommelt in de mailbox van zijn mobiele telefoontje. Hier, de felicitaties van een luitenant, zegt hij. ,,Mijn hele eenheid heeft geapplaudiseerd'', klinkt er uit het mobieltje.

Molina spoelt door. En hier, een commandant van de luchtmacht. ,,U heeft de steun van ons bataljon. We zijn heel trots'', klinkt de stem.

,,Er wordt in de kazernes gewoon openlijk over de onvrede gepraat'', zegt Molina. ,,Iedereen kent de situatie. Behalve de president. Omdat hij nu eenmaal het liefst alleen naar zichzelf luistert.''