Dip, dip, dip, dop, dop, dop

Onlangs stond boven deze rubriek `Padvinderstaal', maar eigenlijk had er `kampeertaal' moeten staan, want ook de NJN – de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie – werd genoemd, en dat zijn zeker geen padvinders. Sterker nog: verkenners zijn ook geen padvinders. We zappen hier even terug naar de eerste decennia van de 20ste eeuw, toen Nederland nog volkomen verzuild was. Verkenners waren katholiek, padvinders `openbaar', en over de NJN schreef een lezer: ,,Voor een echte NJN'er was het een schok om in één adem genoemd te worden met padvinders! Voor NJN'ers vertegenwoordigden padvinders het behoudende, rechtse, militaristische in de maatschappij en zij vormden derhalve een verwerpelijke groep. De `roots' van de NJN vind je meer bij de PSP, de SP en Groenlinks; overigens was de NJN strikt a-politiek (en a-seksueel).''

Dat laatste werd bestreden door een dame die eind jaren zestig lid was van de NJN. Zij schreef: ,,Gemengd pitten stond indertijd bij de NJN zo ongeveer gelijk aan `met elkaar naar bed gaan'. Orgiën waren er nog net niet, maar het scheelde niet veel. Alleen klunzen (`nieuwelingen') dachten dat ze bij een Natuurstudie-club terecht waren gekomen.''

Hoe dan ook, de taal van de NJN is goed in kaart gebracht. Julia de Groot schreef er een doctoraalscriptie over en samen met de Amsterdamse hoogleraar René Appel publiceerde zij in 1993 een artikel over de NJN-taal in het tijdschrift Onze Taal onder de titel `Kroka en heilhitlergras'. Kroka blijkt een afkorting te zijn van krokuskamp, en heilhitlergras betekent `schaduwgras of Poa nemoralis, waarvan de blaadjes altijd schuin omhoog staan zoals de arm in een Hitlergroet'. Zo waren er tientallen afkortingen, letterwoorden, verkortingen en samenstellingen die alleen voor de doorgewinterde NJN'er te begrijpen waren.

Ook de padvinders, verkenners, welpen en kabouters – die ik hier op één grote hoop veeg, hoezeer dit sommige lezers ook mag schokken – hadden en hebben een eigen groepstaal. Op een buitenstaander maakt de padvindertaal soms een debiele indruk. Zo schreef een lezer uit Amsterdam: ,,Als welpen riepen mijn broertjes altijd: `Akela wij doen ons best, wij dip, dip, dip, wij dop, dop, dop, doef!' Wat dat nou toch moest betekenen? Ze wisten het zelf ook niet!''

Maar dat gedip en gedop blijkt toch ietsje minder debiel te zijn, want we zijn hier terechtgekomen in een zogenoemde horderoep. Hierin blijkt djb (dus niet dip) een afkorting te zijn van Doe Je Best, en dob (dus niet dop) staat voor: (wij) Doen Ons Best. Bovendien eindigde de roep niet met doef, maar met woef, want sinds Kiplings Jungle book zijn de padvinders erg van wolven, welpen en geblaf.

Een ex-padvinder uit Den Haag had nog een belangrijke aanvulling op de invloed van de Britse grondlegger Baden-Powell op de Nederlandse padvinderstaal: ,,Het is op zichzelf natuurlijk juist dat Baden-Powell een aantal Engelse termen in de padvinderstaal heeft ingebracht. Koempoelan hoort daar vanzelfsprekend niet bij; dat is immers een Maleis woord, dat typisch is voor Nederlandse padvinders. Oubaas komt inderdaad uit het Afrikaans en is ook typisch een Nederlandse padvindersterm, evenals het woord voortrekker. Baden-Powells (of BP, voor scouts) activiteiten in Zuid-Afrika stonden op gespannen voet met de ontwikkeling van de padvinderij in Nederland. BP was in Engeland de Held van Mafeking, naar het dorpje in Transvaal dat hij ooit heldhaftig verdedigde. Hij verdedigde het echter tegen een strijdmacht van Boeren, waarmee in Nederland een sterke `stamverwantschap' of `bloedband' werd gevoeld. In de decennia voor de oorlog liepen de anti-Britse gevoelens soms hoog op. Je associëren met een Britse generaal die je bloedbroeders bestreed was toen niet erg politiek correct. Ik vermoed dan ook dat het gebruik van de genoemde woorden uit het Afrikaans een soort goedmakertje zal zijn geweest.''

Alles goed en wel, maar vooralsnog heeft niemand mij kunnen uitleggen wat padverkenners of kabouterwelpen doen als zij okkendollen. Volgens Van Dale schieten zij dan purken weg, maar niemand schijnt te weten wat daarmee wordt bedoeld. Misschien moeten we dat maar zo laten.

Reacties: Achterpagina of naar sanders@nrc.nl. Voor een samenvatting zie op vrijdag www.nrc.nl