Blair aan VS: houd coalitie bij elkaar

De Verenigde Staten moeten er alles aan doen om de internationale coalitie in stand te houden bij een eventuele actie tegen Irak. Die boodschap krijgt de Amerikaanse vice-president Dick Cheney vandaag van de Britse premier Tony Blair.

Cheney bezoekt Londen aan de vooravond van een reis langs landen in het Midden-Oosten, onder meer om steun te werven voor een campagne tegen het bewind van Saddam Hussein.

Aangenomen wordt dat Cheney nieuw materiaal overlegt om aan te tonen dat Irak probeert nucleaire, chemische en biologische wapens te verwerven.

Blair zou bereid zijn de VS militair bij te staan, maar pas als diplomatieke middelen zijn uitgeput om Irak te bewegen opnieuw de internationale wapeninspecteurs toe te laten, waarover dat land nu bij de Verenigde Naties in New York praat, vooralsnog zonder concessies te doen.

,,Als Irak massavernietigingswapens verwerft, stapt het over een rode lijn, maar militaire actie komt voor ons pas in laatste instantie'', zegt een hoge Britse functionaris desgevraagd.

Londen gelooft dat militaire actie in Irak de internationale coalitie tegen terrorisme uiteen kan laten vallen. Downing Street gaf gisteren een document van 35 pagina's uit, waarin het de gezamenlijke inspanningen benadrukte van een groot aantal landen tijdens de oorlog in Afghanistan. De Britse regering heeft tot nu toe steeds gezegd dat bewijzen nodig zijn voor de betrokkenheid van Irak bij de terreuraanvallen van 11 september, vandaag een half jaar geleden, wil ze actie tegen Irak steunen.

Blair zou bij Cheney tevens benadrukken dat een oplossing van het conflict tussen Israel en de Palestijnen essentieel is in de strijd tegen terrorisme, omdat het, in de woorden van een Downing Street-insider, ,,zuurstof blijft geven aan de vijanden van Amerika''.

Een grote actie tegen Irak met onvoorwaardelijke Britse steun kan leiden tot een breuk in het kabinet en de partij. Minister Clare Short, minister voor Internationale Ontwikkeling, noemde een oorlog ,,helemaal niet zinnig''. ,,We moeten het probleem Saddam Hussein aanpakken, maar we moeten het Iraakse volk niet nog meer laten lijden'', zei ze tegen de BBC. Short trad in 1991 af uit protest tegen de Golfoorlog en zou dat mogelijk opnieuw doen. Ook Robin Cook, oud-minister van Buitenlandse Zaken en nu leider van de Labour-fractie in het Lagerhuis, geldt als fel tegenstander van militaire actie-zonder-meer.

Donald Anderson, een invloedrijke Labour-parlementariër en voorzitter van de vaste Lagerhuiscommissie voor Buitenlandse Zaken, waarschuwde tegen ,,roekeloze elementen'' binnen het Pentagon die ,,aan de rol zijn''.

Slechts zeventien procent van de Britten is sterk vóór militaire actie, en 27 procent sterk tegen, bleek uit een peiling voor The Mail on Sunday, die ook uitwees dat zeventig procent van de Britten de VS `niet' of `weinig' vertrouwen als `politieagent van de wereld'.

Downing Street sprak gisteren berichten tegen dat Cheney de Britse regering formeel kwam vragen om 25.000 militairen bij te dragen aan een legermacht onder Amerikaanse leiding die tien keer zo groot zou zijn, voor een invasie van Irak. ,,Er zijn geen besluiten genomen, laat staan dat er verzoeken zijn gedaan'', aldus een woordvoerder van Blair.

De invasie is volgens de zondagskrant The Observer een van drie opties voor militaire en diplomatieke actie met variërende intensiteit tegen Irak. Volgens een Britse functionaris maakt het `uitspelen' van zulke opties in de publieke opinie deel uit van het diplomatieke offensief tegen Irak, waarbij de VS good cop en de Britten bad cop spelen. Britse militaire actie zou overigens tot grote capaciteitsproblemen leiden in de overbelaste Britse strijdkrachten.