`Schulden maken was deels bewust'

Theatermaker Theu Boermans staat met zijn gezelschap de Theatercompagnie voor een schuld van 0,9 miljoen euro. ,,Nu worden alle zaken op één hoop geveegd en als teken van crisis geduid.''

Theu Boermans viel woensdag vanuit de Weense theaterhemel terug in de Hollandse modderpoel van bezuinigingen en crisismanagement. Terwijl zijn Amsterdamse Theatercompagnie worstelde met een schuldenlast, verbleef Boermans twee maanden lang bij het prestigieuze Burgtheater in Wenen om met veel succes het epos Gilgamesh te regisseren. Het is de eerste keer dat een Nederlander bij het grootste theaterhuis van Europa werkt. Op weg naar Zoetermeer, waar hij zijn verse bezuinigingsplan moet toelichten bij het ministerie van OC&W, licht hij per telefoon de geldproblemen toe.

Sinds De Theatercompagnie ruim een jaar geleden ontstond uit een fusie van De Trust en Art & Pro, heeft het gezelschap een schuld opgebouwd van 9 ton, op een begroting van 3,4 miljoen euro. Op last van OC&W werd interim-manager Ocker van Munster (van Bureau Beerenschot) aangesteld om de schulden aan te pakken. Regisseur Frans Strijards (voorheen Art & Pro) werd zo aangegrepen door de problemen dat hij de regie van Joshua Sobols nieuwe stuk Hooguit 17 teruggaf en thuiszit.

Was het wel verstandig om als directeur op dit kritieke moment twee maanden lang naar Wenen te gaan?

,,Nee, ik heb overwogen om hier te blijven. Maar ik kon niet onder het contract uit. De reden dat ik twee maanden lang niets over de problemen wilde zeggen, is dat we met het ministerie hadden afgesproken dat Ocker van Munster het woord zou voeren en dat ik mijn mond zou houden, totdat eind deze maand het nieuwe beleidsplan af zal zijn.''

Hoe komt u aan zo'n hoge schuld in zo'n korte tijd?

,,De fusiepartner zat met oude schulden, en reeds aangegane verplichtingen waar ik niet onderuit kon. Art&Pro zou Espr!t doen, De Trust zou Hamlet hernemen. Daar bovenop moesten we, om de fusie te laten werken, ook nieuwe producties maken. Dat paste allemaal niet binnen het budget. We moesten veel mensen van buiten inhuren. De kassa-inkomsten vielen tegen. Ik heb deels bewust het budget overschreden. Ik vond dat niet zo erg, het hoort bij de opstartproblemen. Bij De Trust duurde het ook zes jaar voordat het wat werd.

Maar dat ging niet gepaard met grote schulden.

Dat is waar, maar nu hebben we als onderpand een eigen theater op een toplocatie in Amsterdam, het Compagnietheater aan de Kloveniersburgwal, dat zo'n drie miljoen euro waard is. Ik wil het theater verkopen aan een horeca-ondernemer, zodat het ook als restaurant en café kan dienen. Wij leasen dan het theatergedeelte. Het is zonde dat zo'n theater een deel van het jaar leeg staat. Maar het ministerie zegt dat voorstellingen maken – waarvoor we subsidie krijgen – en het pand uitbaten twee verschillende dingen zijn. Ofwel, we mogen het begrotingstekort niet dichten met de verkoop van het pand.''

In de zomer neemt u een ongebruikelijke bezuinigingsmaatregel: u verhuurt het theater aan Joop van den Ende Theaterproducties die er de vrije productie 'Requiem voor een zwaargewicht' (regie: Mark Rietman) neerzet. U kunt maandenlang geen theater maken. Volgens sommigen verkoopt u hiermee uw ziel aan de duivel.

,,Maar zonder Mephisto, is er geen Faust. Ik heb geen moeite met Van den Ende, ik heb respect voor wat hij voor het Nederlands toneel doet. Het theater wordt toch niet gebruikt in de zomer. Van den Ende blijft nu alleen wat langer dan gepland.''

Compagnie-acteurs Harry van Rijthoven, Jappe Claes en Mike Reus worden tijdelijk uitgeleend aan Van den Ende. Vijf andere acteurs worden tijdelijk elders geplaatst. Actrice Sylvia Poorta gaat op het eind van het seizoen weg. Hierdoor bezuinigt de Compagnie ook flink op personeelskosten. Is dat geen vorm van uitverkoop?

,,Nu worden alle zaken op één hoop geveegd en als teken van crisis geduid. Maar net als de verhuur aan Van den Ende was dit uitlenen allang afgesproken, het zijn geen expliciete bezuinigingsmaatregelen. Net als ik mogen de acteurs één of twee keer buiten de deur werken. Halina Reijn wil graag een keer bij ZT Hollandia werken, Anneke Blok en Sylvia Poorta gaan tijdelijk naar het Ro Theater. Sylvia Poorta gaat niet echt weg, ze gaat alleen op eigen verzoek uit vaste dienst, om ons van de plicht te ontslaan haar drie keer per jaar een rol te bieden. Zakelijk leider Roelf Huizenga gaat wel weg. Over Frans Strijards kan ik nog niets zeggen.

,,Natuurlijk heb ik fouten gemaakt. Maar die negen ton is een eenmalige overschrijding, geen chronisch geldgebrek. Volgend seizoen zullen we voorzichtiger programmeren. Niemand wordt ontslagen. Dit was gewoon een valse start. Ik ben me van kwaad bewust, niet van schuld.''