Opmerkelijk initiatief op Cuba

Meer dan 10.000 Cubanen hebben een petitie ondertekend waarin het Cubaanse parlement om een referendum over politieke hervormingen wordt gevraagd. De ondertekenaars hebben een maas in de grondwet gevonden, die het parlement verplicht aan hun vraag te voldoen, zo meldt de Amerikaanse krant The Miami Herald.

De petitie is opmerkelijk omdat de ondertekenaars erin hebben toegestemd hun naam te zetten onder een pamflet dat zich kritisch over de Cubaanse regering uitlaat. Voor het eerst tijdens de 43-jarige regering van Fidel Castro laten burgers buiten de kring van dissidenten hun onvrede met het communistische regime blijken.

De ondertekenaars van de petitie, vernoemd naar de negentiende eeuwse abolitionist Varela, willen een referendum over onder meer verkiezingen, vrijheid van meningsuiting, vrijheid van samenkomst, persvrijheid, vrij ondernemerschap en amnestie voor politieke gevangenen. Ze willen dat de Cubanen worden geraadpleegd over hoe zij worden bestuurd. Artikel 88 van de Cubaanse grondwet uit 1976 zegt dat als 10.000 burgers een initiatief steunen, het parlement dat voorstel moet uitvoeren.

Initiatiefnemer Oswaldo Payá Sardiñas zal Proyecto Varela zo snel mogelijk aanbieden aan het parlement. Details daarover wilde hij niet geven, uit angst voor represailles. Hij zegt er bijna een jaar over te hebben gedaan om de handtekeningen te verzamelen.

De betekenis van het initiatief is groot volgens in de VS wonende Cubanen en Amerikaanse diplomaten. ,,Ik kon me tien jaar geleden nog niet voorstellen dat meer dan 10.000 mensen zo'n risico durfden te nemen'', zegt Vicki Huddleston van de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana.

Cuba-kenners zeggen dat Proyecto Varela waarschijnlijk door het parlement genegeerd zal worden. Tijdens een drie-uur-durende tv-toespraak noemde president Castro de ondertekenaars ,,pionnen van Amerika'' en de petitie niet-representatief voor de stemming onder de elf miljoen Cubanen.

De Amerikaanse regering is begonnen met een brede heroverweging van haar beleid ten opzicht van Cuba in een poging op een meer effectieve manier democratie op het eiland te bewerkstellingen.