Nieuwe ronde voor erflater Laurus

Met de redding van `zijn' Laurus levert grootaandeelhouder en commissaris Albada Jelgersma geld en macht in. Maar op de lange termijn kan hij er bij winnen.

Wat rest erflater en grootaandeelhouder E. Albada Jelgersma van supermarktketen Laurus?

De vraag gonst in de Nederlandse detailhandel, nu Laurus van een dreigende ondergang wordt gered door de Franse super Casino en Laurus 400 miljoen aandelen uitgeeft tegen een dumpprijs van 1 euro per stuk. Laurus' directiesecretaris F. Kool reageert koeltjes: ,,Daar is niets over afgesproken. De heer Albada Jelgersma kan straks aandelen bijkopen als elke andere aandeelhouder.''

Albada Jelgersma is echter niet zomaar `elke andere aandeelhouder'. De supermarktondernemer stapelde fusie (,,zijn'' Unigro met De Boer Winkels) op fusie (DeBoerUnigro met Vendex-supermarkten) om Laurus te bouwen. Dat was 1998. Hij bezit 34,3 procent van de aandelen Laurus. Met R. Laan van de prestigieuse Franse zakenbank Lazard bezet hij twee zetels in de vijfhoofdige raad van commissarissen die de directie moet controleren.

Tenminste: nu nog, want Albada Jelgersma lijkt de grote verliezer te zijn in het drama rond Laurus dat een jaar geleden marktleider Albert Heijn naar de kroon wilde steken en nu op de drempel van een bankroet is gered.

Geld had hij al verloren. Door de koersval van Laurus was de waarde van zijn belang verschrompeld van 1,2 miljard euro op het hoogtepunt tot een kleine 100 miljoen euro gisteren. Nu dreigt ook machtsverlies.

Casino koopt voor 200 miljoen euro 37 procent van de aandelen en benoemt daarna drie van de zeven commissarissen. Als de Fransen hun belang op termijn uitbreiden tot 51 procent, krijgen zij een zetel extra. De huisbanken ING, ABN Amro en Rabobank nemen zelf 71 miljoen aandelen; 129 miljoen stukken, evenveel als het huidige kapitaal, worden aan het beleggende publiek aangeboden.

Als hij niets doet vermindert Albada Jelgersma's belang tot ruim 8 procent, een percentage dat het begrip `grootaandeelhouder' nauwelijks nog rechtvaardigt.

In de roddelrijke detailhandel wordt volop gespeculeerd dat hij zelf met een (hoger) bod komt op Laurus. Eventueel samen met de Amerikaanse investeringsclub KKR dat zich afgelopen weken ook als een `barbaar aan de poort' van Laurus heeft gemeld. Het past in het beeld van Albada Jelgersma als een vechtjas die nooit opgeeft, maar past het ook in het `financiële plaatje'?

Het prijskaartje van een overnamebod plus kapitaalinjectie is zeker een miljard euro. Bovendien riskeert Albada Jelgersma oorlog met Laurus' huisbankiers, die de Casino-redding helpen meefinancieren. Én hij zou opnieuw kritiek over zich afroepen op zijn ,,dubbelrol'': als commissaris ja zeggen tegen Casino, als grootaandeelhouder zijn belang behartigen en nee doen.

Wil Albada Jelgersma bij Laurus aan tafel blijven zitten, dan moet hij opnieuw inzetten. Zo gaat het in een casino. Om alles bij het oude te laten, moet hij 136 miljoen aandelen bijkopen, maar er zijn ,,slechts'' 129 miljoen stukken beschikbaar. Zoveel zullen de banken hem niet gunnen. Anders riskeren zij de toorn van andere beleggers.

Het ligt wel voor de hand dat Albada Jelgersma met de emissie meedoet conform zijn huidige belang: ruim 44 miljoen aandelen voor 44 miljoen euro.

Heeft hij daarvoor het geld? De belangrijkste financier van zijn beleggingsvennootschappen is ING, tevens eerste huisbank van Laurus en tevens, via de verzekeringsdochter, belegger in Laurus (5 procent). In het kader van de reddingsactie krijgt ING Bank ook een (nog onbekend) aandelenbelang in Laurus.

Een (extra) lening van ING aan vennootschappen van Albada Jelgersma om aandelen te kopen in de emissie ligt voor de hand. Al is het vermogen van deze vennootschappen inmiddels onder het niveau gezakt dat de bank normaliter acceptabel vindt. Een bankroet van Laurus kost de banken meer geld dan een slechte lening aan een BV van Albada Jelgersma. Wanneer Casino Laurus er bovenop helpt, kan de koers oplopen en maakt Albada Jelgersma een deel van zijn verliezen goed.

Bovendien hebben zijn beleggingsvennootschappen inkomsten waarmee de rente op de bankleningen betaald kan blijven worden. Albada Jelgersma bezit via zijn A.J. Investments BV distributiecentra en winkelpanden, die met langlopende contracten (tot 2012) zijn verhuurd aan supermarktformules van Laurus. In 2000 betaalde Laurus 16 miljoen aan huurpenningen.

Wanneer Albada Jelgersma conform dit scenario werkt komt zijn belang in Laurus straks uit op bijna 17 procent – genoeg om één commissariszetel te eisen. De koppeling belegger/commissaris past in de Franse traditie van de noyau dur, waarbij kernaandeelhouders commissaris zijn. Het zou passen bij de traditie van Albada Jelgersma, die graag invloed uitoefent. De vraag is of Albada Jelgersma dat ook gaat doen. Op het kantoor van A.J. Investments in Houten, de draaischijf in de vastgoedbezittingen van Albada Jelgersma, luidt het antwoord vooralsnog: ,,We geven geen commentaar.''