Mugabe: van grote verzoener tot dictator

Zes oude vrienden van Robert Mugabe, de president van Zimbabwe. De een heeft ooit nog geiten met hem gehoed, de ander samen met hem gevangen gezeten, een derde met hem in de bush gevochten, een vierde de voorloper van regeringspartij Zanu-PF opgericht.

De twee anderen hebben hem gesteund en bewonderd. Allemaal hebben ze in hem geloofd. Allemaal hebben ze zich van hem afgekeerd.

De meeste van de gesprekken die VPRO-filmmaker Roel van Broekhoven met hen voert worden gehouden in de tuin van een huis waar een blanke boer is vermoord. Buiten woedt het politiek geweld dat oppositiekandidaat Morgan Tsvangirai moet afhouden van de overwinning bij de presidentsverkiezingen van dit weekend. Het is 22 jaar geleden dat Mugabe aan de macht kwam en grote indruk maakte met een van de meest verzoenende toespraken uit de wereldhistorie, na een jarenlange bevrijdingsstrijd.

De grote verzoener heeft zich ontpopt tot zoveelste Afrikaanse dictator, constateert Van Broekhoven. Waar is het misgegaan? Al voor de onafhankelijkheid in 1980, zegt de man die door Mugabe gevangen werd gezet omdat hij het waagde voor samenvoeging van de twee bevrijdingsbewegingen te pleiten. Al toen wilde Mugabe niks minder dan de absolute macht.

Waar is het misgegaan? Met het bloedbad dat Mugabe begin jaren tachtig in Matabeleland liet aanrichten. Met de invoering van de eenpartijstaat. Met de hielenlikkers door wie een onzekere, egocentrische Mugabe zich liet omringen. Met corruptie die het land vergiftigd heeft.

Zes vrienden die zich door hun kameraad van vroeger verraden voelen. Zes vrienden die vinden dat Mugabe de verworvenheden van de bevrijdingsstrijd heeft verkwanseld en de nagedachtenis aan die oorlog heeft besmeurd. ,,Waar kan ik nog trots op zijn?'', zegt er een.

Een ander zegt verbitterd dat hij zich steeds weer in Mugabe heeft vergist. De marxist op wie hij had gehoopt bleek een schrale socialist, en later niet meer dan een botte nationalist, en uiteindelijk, nu, een nationaal-socialist.

De vrienden van Mugabe vertellen een vernietigend en dramatisch verhaal van een man die zijn land in de afgrond heeft gestort. Waarom niemand hem heeft kunnen weerhouden, daarover spreken zij niet.

Dokwerk: De vrienden van Mugabe. Ned.3, 20.55-22.00u.