Kyoto

De lidstaten van de Europese Unie hebben deze week aangegeven dat ze het klimaatverdrag van Kyoto, dat beoogt de uitstoot van broeikasgassen te beperken, zullen ratificeren. Milieubewegingen reageerden verheugd op de groene intentie van de vijftien ministers van milieu, maar scepsis is geboden. Ten eerste is onduidelijk of de Europese landen werkelijk bereid zijn de gevolgen voor de economie te aanvaarden die uit het Kyoto-protocol voortvloeien. Ten tweede is de kans dat het verdrag ooit in werking treedt klein. De aangekondigde Europese ratificatie lijkt dus een loos gebaar.

De industrielanden moeten volgens het protocol van Kyoto de uitstoot van broeikasgassen – in hoofdzaak CO2 dat ontstaat bij de verbranding van fossiele brandstoffen – in de periode 2008-2012 terugbrengen met gemiddeld 5,2 procent onder het niveau van 1990. Voor de EU is een percentage van 8 procent lagere uitstoot vastgesteld, met een verdeling per land: Nederland moet 6 procent omlaag en Duitsland 25 procent. Tussen de EU-landen onderling is onenigheid over hoe deze absolute doelen moeten worden bereikt. Zoveel is zeker, het zou een vermindering van mobiliteit en economische activiteit betekenen, alsmede een verschuiving van fossiele naar duurzame energiebronnen. Geen enkele Europese regering heeft zich tot nu toe willen uitspreken over de vraag wat dit zal betekenen in termen van economische krimp.

De VS hebben van meet af aan duidelijk gemaakt dat ze niets zien in de aanpak van Kyoto. President Bush, die onlangs met een eigen plan kwam, wil de beperking van de uitstoot van broeikasgassen koppelen aan de omvang van de economie. Dus geen absolute maar relatieve grenzen aan de luchtvervuiling. Bush houdt de energiesector te vriend en hij speelt in op de gewenning van Amerikanen aan goedkope benzine en airconditioning. Zijn aanpak is ook een politieke inschatting van de publieke haalbaarheid van milieugrenzen die de welvaart in de achteruit zetten.

De VS zullen het verdrag niet ratificeren, andere landen twijfelen. De drempel van minimaal 55 landen die samen goed zijn voor 55 procent van de wereldwijde uitstoot het verdrag ratificeren, zal waarschijnlijk niet worden gehaald. Daarmee treedt het verdrag niet in werking. De EU kan er op internationale fora groene sier mee maken, maar dat is dan een gratuit gebaar.

Dit is een zegen in vermomming. De uitvoering van de verplichtingen die voortvloeien uit het Kyoto-verdrag vormen een belasting van de economie met vele miljarden euro's voor een milieu-effect dat marginaal is en waarvan het resultaat onzeker is. Tot de dag van vandaag bestaat er onenigheid over de relatie tussen broeikasgassen en opwarming van de aarde. Terugdringing van mondiale bevolkingsgroei, behoud van natuur, aanpak van specifieke effecten van klimaatverandering en ontwikkeling van hoogwaardige technologieën zijn haalbaarder dan blijven trekken aan het dode paard van Kyoto.