Hollands Dagboek: Rob Oudkerk

Rob Oudkerk (46) was de lijsttrekker van de Amsterdamse PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen woensdag.Zijn partij boekte een kleine winst. Oudkerk is getrouwd met de psychiater Marieke Hallie en heeft een zoon (7) en een dochter (6). `Ik steun de huismotie voor een konijn voor Annabel.'

Woensdag 27 februari

We sidderen thuis nog na van de schokgolf aan reacties op het debat dat ik maandag in NOVA had met Pim Fortuyn. We kregen telefoontjes met mededelingen als ,,als hij aan de macht is, weten we jou en je gezin wel te vinden'' en ,,hij zal jouw soort wel uitroeien''. Fortuyn roept krachten op die ik verafschuw. Ik betwijfel of hij dat beseft. De lucht om hem heen is ijl.

Einde ochtend koffie en taart thuis in onze kloosterkeuken met kandidaten en buurtbewoners. Mijn vrouw komt terug van haar werk en kijkt verweesd naar wat ooit haar keuken was. Ik herken haar blik, die oprechte verwondering. Daarna de buurt in, mijn buurt, Westerpark. In een moskee praat ik met Willem Vermeend over zijn misdienaarsverleden en het causale verband met het politieke vak. Ik krijg de slappe lach. Niet voor het eerst tijdens de campagne. Geen zenuwen, geen stress, maar het lagereschoolgevoel: campagnevoeren is als proppenschieten in de klas.

Mijn kinderen hebben geschaatst voor hun goede doel: hun nieuwe school, want die wordt nog net niet casco opgeleverd, maar het scheelt niet veel. Wat een armoe.

Krijg een knauw als we in de peiling een zetel dalen. Doe ik het wel goed? Ik wed dat ze elders satanisch lachen: wij hebben partijvrienden die vijanden overbodig maken.

Mensonterende uitspraak van Fortuyn op de tv over dat je met kanker geen recht hebt op WAO. Dat is dus zijn `oplossend vermogen'. Beschamend.

Donderdag

Ik wil onze kinderen altijd fietsend naar school brengen, maar de schrik zit er te veel in. Twee kinderen van 4 en 8 zijn deze week in de stad doodgereden door een bus en een vuilniswagen zonder rechterbuitenspiegel: de dode hoek. Volgens Netelenbos moesten we wachten op Europese regelgeving. Dat dacht ik dus niet. Er mag geen bus of vrachtwagen meer de stad in zonder zo'n groothoekspiegel. Wat? Geen bevoegdheden? Dat kan niet? Kan niet bestaat niet bij mij. Ik moet een list verzinnen.

Waarom loopt een dag altijd anders dan ik dacht en wil? De NCRV belt voor een radiogesprek over F. Of `we' van de politiek hem wel hard genoeg aanpakken? Is F. dan niet van de politiek? Radio is mijn favoriete medium: sonore stemmen voor het meest onderschatte zintuig.

Ik steun de huismotie voor een konijn voor Annabel. Blij dat het geen hamster of cavia wordt, dat is te veel Fred Oster of Lous Haasdijk.

Volgens 2 Vandaag zweeft veertig procent van de kiezers. Geen peil te trekken op peilingen.

De hele middag in Amsterdam-Oost met collega-kamerlid Nebahad Albayrak bij Turkse ouderen in de Celebesstraat. Ze dwingt veel respect af bij de mannen. Een kwart pizza, hap-slik, en weer op de fiets. Ik voel me een campagne-monomanist. Het debat met Maarten van Poelgeest (GroenLinks) blijkt een vraaggesprek met mij. Na afloop vlucht ik mentaal naar mijn favoriete Frederikstraat. Want als de wereld vergaat, zal ik mij daar verstoppen.

Vrijdag

Vandaag ben ik huisarts in ons gezondheidscentrum op het oude WG-terrein waar ik na 15 jaar duo-praktijk liefdevol ben opgenomen. Veel patiënten beginnen over mijn kop die overal in de stad hangt. ,,Foto van tien jaar terug, dok?''

Rond de middag word ik platgebeld door de pers, want de in Amsterdam gezworen vijanden GroenLinks en VVD hebben samen opgeroepen om vooral niet PvdA te stemmen, want wij zouden onduidelijk zijn en geen keuzes maken. Het is bizar. Eerst elkaar verketteren en dan zo'n nummertje maken? Politiek van bedenkelijk allooi en ook gespeend van recent inzicht: ik denk dat de afkeer van Paars is begonnen toen in 1998 aan de kiezers slechts de paarse keuze werd voorgelegd. Koos je PvdA, kreeg je de VVD er gratis bij. En omgekeerd. Paars heeft zo z'n eigen graf gegraven, Fortuyn schendt het slechts. Ik hou graag keuzes open, geen compromissen en coalities vooraf.

De kop `uniek pact tegen Oudkerk' op de voorpagina van Het Parool brengt mijn moeder uit haar wankele evenwicht. Rob moet uit de politiek stappen nu het nog kan, zegt ze tegen haar huishoudelijke hulp, die ik na jaren stomtoevallig tegenkom tijdens de campagne. We delen onze zorgen over mijn moeder.

Live op de lokale zender AT5 bij Duivels, politiek interviewprogramma van en met Felix Rottenberg. Aan het eind vraagt Rottenberg ,,vindt u het spannend?'' en dan ,,voelt u de geschiedenis?''. Ik knik. ,,Wat voelt u dan?'' ,,De druk om het goed te doen.'' Het wordt ijzig stil in de studio. Ik voel me breken. Terug op de fiets komen de tranen, want dit raakt de essentie, dit is wat ik wil: het goed doen voor de mensen in de stad. Daarna is RTL4 Nieuws aan tafel met Rick Nieman puur sociale cohesie, met een zeer ontspannen, cleane Balkenende, de nieuwe hoop van het CDA.

Zaterdag

Het Parool doet in supplement PS verslag van onze campagne. John Jansen van Galen heeft mij anderhalve week zeer onhinderlijk gevolgd. Het was net of hij meedeed, zo logisch was zijn aanwezigheid. Zijn verhaal geeft precies de sfeer weer: ontspannen stress.

Vandaag Taxi Rob, een idee uit het campagneteam. De hele dag door de stad in een grote Amerikaanse taxi. De cameraman van 2 Vandaag hangt en filmt driedubbelgedraaid voorin, en bij elke verkeersdrempel schuift hij een wervel verder richting WAO.

Ik erger me aan Paul Scheffers essay in NRC over de teloorgang van Paars. Niet het verhaal irriteert, maar de ruimte die hij langs de lijn krijgt en neemt. In 1994 was hij kandidaat-Kamerlid voor de PvdA en op het allerlaatste moment trok hij zich terug, uit angst om verantwoordelijk te worden. Niet goed, Paul.

Voor het eerst sinds negen dagen een vrije avond. Marieke zegt tijdens de kaasfondue dat ze me nog slechts gedoogt. De thuiscoalitie staat onder zware druk.

Zondag

In alle vroegte krijgt jarige Annabel haar konijn en ik ga naar een multicultureel ouderencentrum in West. Tja, campagne. Ik ben jaloers op de sociale cohesie van al die ouderen, er zit meer leven in dan in menig Hollands evenement, en ik mis opeens mijn vader, want een van de mannen is hem sprekend. Hij had hier moeten dansen.

Ik zit naast Melkert, de grootste politieke Feyenoord-fan, op de tribune bij Ajax-Feyenoord, en dat is geen sinecure. Knarsetandend aanvaard ik de 1-1, het Melkertlachje steekt. Een toespraak in de Bijlmersporthal op een grote PvdA-manifestatie roept beelden op van foto's uit die hal na de Bijlmervliegramp. Er dampt hier meer multiculturele samenlevingscohesie dan waar dan ook.

Maandag

Hoezo campagne bijna over? Nog 210 weken zal het dag na dag nodig zijn. Tot maart 2006.

Het schoolbezoek vandaag sterkt me opnieuw in de overtuiging dat het grootste probleem in Amsterdam de uitvoering van goede plannen is. Of het nu de Sociale Dienst is of de woningbouw, de veiligheid of de rotzooi bij wegopbrekingen: het proces van uitvoering bewaken gaat keer op keer fout. En dat moet echt anders. Permanent campagne voeren: wat gaat goed, wat is er mis, wat moeten we bijsturen en wie schuift welke verantwoordelijkheid weer af? Een regisserende overheid. En een stimulerende overheid. We zijn te lui. We gaan te vaak over tot de orde van de dag, terwijl we die orde juist aan moeten pakken.

Elfkroegentocht langs Turkse koffiehuizen. Ik hou er een theevergiftiging aan over omdat ik een koffie-gat-in-mijn-maag wilde vermijden.

Dinsdag

Televisie. RTLZ, Netwerk, AT5. Radio. Ghanese zender in Zuidoost, Radio Noord-Holland. Tussendoor duizend dingen. Het duizelt in mijn kop. Opeens bevangen door twijfel: is het goed wat ik zeg? Vrienden hadden me gewaarschuwd: de klap met de hamer van campagnevermoeienis uit zich in onzekerheid. Dat klopt dus.

Ongewoon leuk PvdA-feest 's avonds in het centrum. Hoe kan dat nou?, vragen vrienden zich sarcastisch af. Er is inderdaad iets aan het veranderen bij de PvdA Amsterdam. Dat merk je aan alles en bijna iedereen.

Tijdens het AT5-lijsttrekkersdebat mogen journalisten tussendoor hun commentaar geven in een aparte ruimte. Schokkend. De meeste heren en dames zwelgen in lusteloos cynisme: het is niet goed, of het deugt niet met de politiek.

Enkelen nemen aantoonbaar – niet eens de moeite om te luisteren naar mijn collega-politici en mij: hun commentaar hadden ze thuis al bedacht. Het is zo schrijnend dat ik mij na afloop samen met mijn collega-lijsttrekkers afvraag of sommigen zich wel bewust zijn van hun (mede)verantwoordelijkheid om mensen niet (nog meer) te vervreemden van essentiële maatschappelijke zaken.

Persvrijheid? Jazeker, daar ben ik een groot voorstander van. Tegenover die vrijheid staat echter verantwoordelijkheid. De openbaarheid over banden tussen politici en journalisten is daarbij noodzaak. Maar minstens zo essentieel is de kwaliteit van berichtgeving. Ik lees en hoor en zie onverschilligheid, zelfs hufterigheid. Nog liever een roddelblad dat over de schreef gaat over je privé-leven dan deze onbetamelijke onverschilligheid over publieke zaken. Wie durft met mij die verantwoordelijkheid eens aan de kaak te stellen?

Woensdag 6 maart

Minister Klaas de Vries durft dat, blijkt als ik hem de volgende morgen bij Ontbijt-tv tegenkom. Maar alleen al roepen dat er iets aan de boodschapper niet deugt, betekent vloeken in de mediakerk, is onze conclusie. Toch maar doen, vinden we.

Mijn spanningsboog is razend klein. Het is toch ongemeen spannend, zo'n dag waarop je alleen maar kan wachten tot ver nadat de avond (of het doek) valt.

Meelevende e-mails, onverwachte sms-jes. Het helpt iets, maar niet veel.

Het stemhokje. De lijst. Het potlood. Mooi. Klaar.

In de parkeergarage van het stadhuis, waar de uitslagenavond is, kom ik de burgemeester tegen. Hij steekt mij een hart onder mijn nerveuze riem: we gaan er hoe dan ook vier prachtige jaren van maken voor Amsterdam, Rob. Stilzwijgend, in twee of drie blikken is er klatsboem die chemie die nodig is om te zorgen dat het deugt. Dat het werkt. Dat er iets gaat gebeuren. Yes!, drentel ik door de lange keldergangen.

Eerst met een deel van het campagneteam boven in een kamer van het stadhuis televisie kijken. Dan naar beneden. Drukke zaal. Veel camera's. Veel voorlopige uitslagen. Om half een pas blijkt dat Amsterdam de enige grote stad is waar we gewoon winnen. Net te weinig voor een zetel extra, maar tegen alle trends in. Fantastisch.

Als bijna de hele nieuwe fractie mijn vrouw en mij bossen bloemen geeft, kijk ik in zoveel mogelijk ogen. Klatsboem. Een paar blikken. Daar is die chemie weer. Yes!, juicht het door mijn hoofd. Alleen kan je niks. Met z'n allen kan je de hele wereld aan.