Tunnel voor 13 miljoen ton vracht per jaar

Morgen gaat de Mont-Blanctunnel weer open voor personenauto's. Voor de lokale bewoners is het, bijna drie jaar na een ernstig ongeluk, gedaan met de rust.

Blakend van zelfvertrouwen toont directeur Bertrand Lévy de resultaten van het moderniseringswerk. Bijna drie jaar na de sluiting ten gevolge van een ongeluk waarbij 39 doden vielen, is de heropening van de Mont Blanc-tunnel aanstaande. Er is 55.000 ton keihard graniet weggebikt, 5.000 kubieke meter beton aangebracht, en bijna 300 miljoen euro gespendeerd.

Van dat bedrag zijn om de honderd meter videocamera's aangebracht, en om de zeshonderd meter halve slagboompjes die bij incidenten automatisch sluiten. De bewegwijzering is rampbestendig gemaakt en in principe ook in dikke rook zichtbaar, er zijn vluchtstroken gekomen, eveneens om de zeshonderd meter, en er is een geheel nieuw ventilatiesysteem gekomen dat, rekening houdend met de natuurlijke tocht in de tunnel, per afstand van 600 meter 150 kubieke meter rook kan afvoeren.

Op het moment van het blakende zelfvertrouwen van directeur Lévy schrijven we eind november vorig jaar. De heropening van een van de voornaamste verbindingen tussen Italië en Frankrijk was inderdaad nabij en zou dat de volgende maanden blijven. Als er niets meer tussenkomt, gaat de tunnel morgen definitief open, voor personenverkeer. Vrachtverkeer wordt vanaf 15 maart weer toegelaten.

Het uitstel van de heropening van de 11,6 kilometer lange tunnel had niet alleen te maken met steeds weer nieuwe aan het licht tredende technische onvolkomenheden, maar ook met politieke besluiteloosheid. De Franse en Italiaanse ministers van Transport konden geen overeenstemming bereiken over de frequentie waarmee vrachtwagens zouden worden toegelaten. Na december vorig jaar volgde nog twee keer uitstel in januari.

Na vier succesvolle evacuatie-oefeningen in wat inmiddels `een der veiligste tunnels ter wereld' genoemd werd, moest begin dit jaar een vijfde proef verdaagd worden. Er waren stukken beton van het gewelfde plafond op het wegdek gevallen. Technici vermoedden dat het loslaten van het beton verband hield met een aardbevinkje van 3,2 op de Schaal van Richter.

Het ongeluk waar alles mee begon, op 24 maart 1999, werd veroorzaakt door oververhitting van een vrachtwagen met brandbare lading. Daarom wordt niet alleen voortaan de temperatuur gemeten van de vrachtwagens vóór de ingang, ook worden vrachtwagens bij toerbeurt slechts in één richting toegelaten; volgens de Franse minister Gayssot in een afwisseling van één uur per richting.

Maar zover is het nog niet, en zover komt het zelfs nooit als het aan de 2500 leden tellende Association pour le Respect du Site de Mont Blanc (ARSMB) ligt. Voor Georges Unia, berggids en voortrekker van de ARSMB is duidelijk, dat een tunnel nooit afdoende te beveiligen valt: begin vorige maand vond weer een vrij ernstig ongeluk plaats in de tunnel van het zuidelijker gelegen Fréjus, die al sinds drie jaar al het verkeer van de Mont Blanc-tunnel te verwerken krijgt. En niet alleen Unia maar heel Chamonix, het Alpenstadje dat zich in het dal onder de Franse ingang bevindt, zag er zijn gelijk mee bevestigd. De inwoners spraken zich vorig jaar in een referendum in overgrote meerderheid (97 procent) uit tegen de heropening van de tunnel voor het vrachtverkeer. Dokters hebben vastgesteld dat, sinds de sluiting, de meeste luchtwegproblemen van hun patiënten zijn verdwenen.

,,We blijven binnen de wet, maar we gaan tot het uiterste'', waarschuwde Unia enkele maanden geleden al in een café in Chamonix. Hij nam afstand van de drie alleen bij naam bekende extremistische protestgroeperingen die eerder al de verantwoordelijkheid opeisten voor de vernieling van technische installaties in de tunnel. ,,Dat is niet onze methode. Het wordt gewoon een kat-en-muisspel. Niemand kan ons verhinderen vijf of tien kilometer per uur te gaan rijden, op de toegangswegen en in de tunnel zelf, of blokkades op te werpen. Die kunnen verwijderd worden, we werpen ze net zo snel weer op. En wij zijn constant ter plaatse, de mobiele eenheid niet, althans die houdt dat niet vol.''

Cynisch commentaar leverend op premier Jospin, die de ministeries van Milieu en van Verkeer volgens hem niet voor niets heeft uitbesteed aan ministers van respectievelijk groene en communistische signatuur, presenteerde Unia de cijfers die ,,het gebrek aan politieke wil'' aantonen. Vóór het ongeluk werd door de tunnel 13 miljoen ton vracht per jaar vervoerd. De drie bestaande spoorweglijnen van de `ligne Tonkin' zouden dank zij aanpassingen die hooguit twee jaar werk zouden vergen, twintig miljoen ton vracht kunnen verwerken. Tot het ongeluk reden er 800.000 per jaar door de tunnel, tweeduizend per dag, drie per minuut op gevaarlijke wegen, vol haarspeldbochten.

Telefonisch bevestigde Unia deze week dat de ARSMB ook de dag van de opening voor personenverkeer waar de vereniging niet tegen is `aanwezig' te zullen zijn en dat die aanwezigheid na 15 maart `hinderlijk' zal zijn. ,,We houden er uiteraard rekening mee dat het verkiezingstijd is. Voor zestig procent van de Fransen is het milieu een grote zorg. Daar zullen we op inspelen. De Mont-Blanc is het derde meest bezochte natuurgebied ter wereld en uiterst kwetsbaar. Dat mag niet ten prooi vallen aan cynische politici en inhalige vrachtverkeersorganisaties.''