Paars-groene coalitie

- Hoe bedoel je, je overweegt om D66 te stemmen? Jij was toch altijd behept met een hondse partijtrouw? Op het gênante af zelfs. Ben je aangestoken door de alom heersende opstandigheid?

- Tja.

- Je moet natuurlijk wennen aan een nieuwe lijsttrekker. Dat is logisch, maar om daarvoor nou politiek vreemd te gaan. In dat soort termen drukte jij je vroeger uit.

- Ik ben gewoon aangenaam verrast. Thom de Graaf hield laatst een heel goed pleidooi om artikel 23 van de Grondwet aan te passen. Hij vindt dat bijzondere scholen, net als openbare scholen, in beginsel alle kinderen moeten accepteren. Op dit ogenblik is het zo dat pogingen van lokale overheden om segregatie in het onderwijs tegen te gaan steevast spaaklopen omdat bijzondere scholen op zeker moment weigeren daar nog verder aan mee te werken. Die gaan dan selectief toelaten om een verdere verkleuring van hun leerlingenbestand te voorkomen. Het is een uitstekend plan van De Graaf om daar paal en perk aan te stellen.

- Is dat zomaar een losse flodder van de lijsttrekker of is het een serieus voorstel van D66?

- Het is een echt plan. Het staat in hun verkiezingsprogramma. Een beetje aan de vage kant nog naar mijn smaak, maar niettemin: `Ouders moeten instemmingsrecht hebben over grondslag en onderwijsvisie van de school. Weigering van leerlingen is alleen acceptabel als er geen plaats meer is of als ouders de grondslag van een bijzondere school niet willen accepteren. Ouders moeten het recht krijgen om toelating op een school in een andere wijk af te dwingen.'

- Wat vindt jouw sociaal-democratische roerganger daar dan van?

- Ze vroegen Melkert ernaar op de televisie, en die zei toen dat hij het druk genoeg zou hebben met het verbeteren van het onderwijs voor mensen in wijken en dat hij niet van plan was tijd te verspillen aan ingewikkelde grondwetswijzigingen.

- En Adelmund is voorlopig nog wel even bezig met het opsporen van subversief lesmateriaal op islamitische scholen.

- Het PvdA-verkiezingsprogramma doet elke keer aan drieluikjes. Eerst een blik op de problemen van nu, dan een visioen van een betere wereld en dan een setje met maatregelen. Ik vond segregatie alleen terug bij de problemen van nu. Niks geen maatregelen en zelfs geen uitgesproken visioen van een gemengde school.

- Als jij nu toch overweegt om vreemd te gaan zou je ook eens een blik kunnen werpen in de programma's van GroenLinks en de SP.

- Dat heb ik al gedaan. De SP is al jaren voor een spreidingsbeleid en dat staat ook in hun verkiezingsprogramma. Zij willen linksom of rechtsom naar onderwijs dat gelijke kansen biedt aan alle kinderen. En de passage uit het GroenLinks programma klinkt mij ook als muziek in de oren: `Gemengde, pluriforme scholen zijn een groot goed voor de huidige en toekomstige samenleving. Alle gemeenten met scholen waarvan de leerlingensamenstelling meer dan marginaal afwijkt van de wijksamenstelling maken een plan om leerlingsegregatie tegen te gaan. Dit geldt zowel voor openbare als bijzondere scholen. Ouders van driejarigen krijgen in eerste instantie een uitnodiging voor scholen in de eigen buurt. Voor bijzondere scholen gaan bij het afwijzen van leerlingen dezelfde regels gelden als bij openbare scholen.'

- Misschien vindt Leefbaar Nederland er ook nog wel iets van!

- Nee, dat niet. Leefbaar Nederland heeft heel andere prioriteiten dan ik. Wil je een kleine bloemlezing uit de kopjes? `Hypotheekaftrek eigen huis handhaven', `Eigen woningbezit bevorderen', `Einde van het generaalsregime in Nederland', en `Verkeer: gewoon de problemen met spoed aanpakken'. Dat is allemaal niets voor mij.

- Maar als ik het goed begrijp zou je dus wel SP of GroenLinks willen stemmen.

- Ware het niet dat ik die partijen verdenk van een ernstige voorkeur voor het CDA als eventuele toekomstige coalitiepartner. Je kunt de segregatie in het onderwijs niet aanpakken met een confessionele partij, dat lijkt mij evident.

- Wel met de VVD dan?

- Dat weet ik niet. Ik heb altijd de hoop dat een liberale partij gevoelig is voor het argument van gelijke kansen in het basisonderwijs. Als die er niet zijn moet je later veel meer herverdelen en daar is de VVD traditioneel op tegen.

- Denk je niet dat de VVD alles zal doen om de belangen van witte middenklasse ouders met kinderen in zogeheten neutraal-bijzondere scholen veilig te stellen?

- Onderschat de VVD niet. Op het punt van de sociale ziektekostenverzekering zijn ze ook tot inkeer gekomen. Het lijkt mij mooi om te streven naar een coalitie van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks. Paars-groen, net als de Belgen hebben. En ik zie D66 er wel voor aan om zo'n vernieuwende coalitievoorkeur uit te dragen en door te drukken. Die paarse coalitie was indertijd toch ook aan hen te danken.

- D66 komt heus niet meer in de positie om iets door te kunnen drukken.

- Dat weet je niet. Als iedereen opeens gaat stemmen op Fortuyn of Leefbaar Nederland is er misschien nog een nipte meerderheid voor paars-groen.

- Mm.

- Wat ga jij eigenlijk stemmen?