Keulse SPD-top zit verstrikt in giftenschandaal

De Duitse sociaal-democraten zijn verstrikt geraakt in een schandaal rond dubieuze schenkingen. De affaire is geconcentreerd in Noordrijn-Westfalen maar heeft, aan het begin van het verkiezingsjaar, effect op de landelijke politiek.

In het centrum van het schandaal staat de inmiddels afgetreden SPD-fractievoorzitter in de gemeenteraad van Keulen, Norbert Rüther. Hij heeft een gift van enkele tonnen aangenomen en in kleine partjes onder 38 lokale partijfunctionarissen verdeeld. Die hebben het geld vervolgens aan de SPD geschonken in ruil voor een kwitantie die een belastingaftrek oplevert. Op die manier werd de grote schenking onzichtbaar gemaakt, terwijl de partijleden privé profiteerden.

Het geld is vermoedelijk afkomstig van milieuonderneming Trienekens, een dochteronderneming van RWE, die in Keulen een politiek zeer omstreden vuilverbrandingsinstallatie exploiteert. Het zou gaan om 510.000 mark, ruim 250.000 euro. De onderneming verklaarde gisteren wel geld aan de SPD te hebben geschonken, maar veel minder dan een half miljoen.

Deze week hebben politie en justitie de kantoren van de SPD in Keulen doorzocht en heeft de voormalige penningmeester van de plaatselijke SPD-afdeling zijn gemeenteraadsmandaat neergelegd. Volgens de voorzitter van de SPD in Noordrijn-Westfalen is het einde van de affaire nog niet in zicht.

Met de bouw van verbrandingsinstallatie was midden jaren negentig 800 miljoen mark gemoeid. Het openbaar ministerie heeft inmiddels achterhaald dat 29 miljoen daarvan in Zwitserland terecht is gekomen bij een directeur van de firma die tekende voor de bouw van het complex en bij een directeur van het bedrijf dat de verbrandingsinstallatie exploiteert. Beiden zijn gearresteerd. Van de 29 miljoen is nog 7 miljoen zoek. Het is nog niet bewezen dat de ondernemers met die miljoenen in de jaren negentig politieke invloed hebben gekocht.

De secretaris-generaal van de SPD, Franz Müntefering, toonde zich geschokt over de Keulse affaire. Müntefering, voorheen voorzitter van de SPD in Noordrijn-Westfalen, zei ontsteld en teleurgesteld te zijn. ,,We veroordelen de illegale en schandalige praktijken in Keulen.'' Müntefering zei niet op de hoogte te zijn geweest van onrechtmatigheden. Hetzelfde zou gelden voor zijn voorganger in Noordrijn-Westfalen, de huidige bondspresident Johannes Rau.

Müntefering heeft zich inmiddels bereid verklaard te getuigen voor een speciale commissie van de Bondsdag die de Keulse malversaties zal onderzoeken. In het giftenschandaal rond de CDU en voormalig bondskanselier Helmut Kohl was Müntefering de felste opponent van de christen-democraten. Müntefering beloofde dat in de SPD-affaire de onderste steen boven zal komen. Kohl nam giften in ontvangst ten behoeve van zijn partij die niet als zodanig werden geboekt. De oud-kanselier weigert tot op heden te zeggen van wie hij het geld heeft gekregen.

De Keulse affaire wordt gezien als een uitwas van het plaatselijke stelsel van vriendjespolitiek, de zogenoemde Kölscher Klüngel. Zo is het in Keulen al jaren usance dat politici van SPD en CDU goedbetaalde functies bij semi-overheidsbedrijven onder elkaar verdelen. De fractievoorzitter van de SPD in de Bondsdag, Peter Struck, zei vanochtend dat het hem niet zou verbazen als ook de plaatselijke CDU in de affaire verwikkeld is. Laurenz Meyer, secretaris-generaal van de CDU, acht dat uitgesloten.