Houding Melkert alom gehekeld

De beroepspolitici vallen gezamenlijk over het onhandige, om niet te zeggen botte, optreden van PvdA-lijsttrekker Melkert tegenover Fortuyn in een tv-debat. De PvdA probeert de schade zo snel mogelijk te herstellen

Er is voor een politicus slechts één ding erger dan verkiezingen verliezen en dat is een slechte verliezer zijn. Dat was de teneur gisteren in de Haagse wandelgangen. Tijdens een receptie in het perscentrum Nieuwspoort was het desastreus verlopen tv-debat in de nacht van woensdag op donderdag tussen de lijsttrekkers van de gevestigde partijen en het Rotterdamse verkiezingswonder Pim Fortuyn het gesprek van de dag. En vooral het optreden van PvdA-leider Ad Melkert, die tijdens het debat een haast fysieke weerzin uitstraalde jegens de Rotterdammer, werd fors bekritiseerd door vertegenwoordigers van andere partijen. Opmerkelijker echter in deze verkiezingstijd was de kritiek van Melkerts partijgenoten. De één noemde het optreden van de partijleider ,,Naadje, met dat buikje boven de tafel onderuithangen. Hij kan ten minste toch rechtop zitten?'' De ander vindt Melkerts gedrag ronduit ,,rampzalig'' en oordeelde dat ,,als dit taktisch was bedoeld, moet hij aftreden als lijsttrekker''.

Partijgenoten van VVD-leider Hans Dijkstal waren ook negatief over diens passiviteit in het debat met Fortuyn, maar hun oordeel over hun partijleider was minder onbarmhartig dan dat van veel sociaaldemocraten over hun leider. ,,Dijkstal wil nu eenmaal fatsoenlijk blijven'', zei een liberaal Kamerlid met spijt in zijn stem. Een bewindspersoon van de VVD oordeelde dat ,,je Dijkstal wel op zijn kop kunt houden, maar dat hij toch dezelfde dingen blijft zeggen''. Dijkstal zelf weet zijn mislukte tv-optreden voornamelijk aan het late uur, en aan irritatie over het lange wachten op zijn politieke tegenstander en over de leiding van het programma die tegen de zin van de deelnemers aan het debat Fortuyn in het middelpunt had geplaatst. ,,Ik had eigenlijk een half uur eerder moeten vertrekken'', aldus Dijkstal.

Een staatsraad (geen partijgenoot van Melkert) analyseerde dat de sociaaldemocratische voorman een vergissing beging door zich arrogant te gedragen tegenover Fortuyn. ,,Pim Fortuyn heeft bewezen met zijn overwinning in Rotterdam over opmerkelijke gaven te beschikken. Daar moet je dus terdege rekening mee houden. En je kunt hem alleen al uit democratisch oogpunt niet negeren: hij vertegenwoordigt een flink aantal burgers.''

Een ander wijst op de overeenkomst in de houding van Melkert tegenover Fortuyn met die van de voormalige PvdA-leider Joop den Uyl tegenover de toenmalige CDA-minister Dries Van Agt. ,,Den Uyl vond Van Agt aanvankelijk ook politiek niet relevant. Dat was een misrekening.''

Melkerts partijgenoot minister Pronk (VROM) serveerde de eigen lijsttrekker in de tv-rubriek Den Haag Vandaag af door met een begrijpende glimlach te verklaren: ,,Ach, elk begin is moeilijk. Melkert leert het nog wel.'' Melkert zit sinds 1986 in de Tweede Kamer.

Het PvdA-campagneteam trachtte gisteravond de schade aan de campagne te repareren door Melkert te laten optreden in het tv-programma Netwerk. Daar betuigde de partijleider vriendelijk lachend zijn spijt over zijn narrige optreden tijdens het lijsttrekkersdebat. Maar hij vroeg om begrip, omdat Fortuyn bij hem een ,,gevoelige snaar'' had geraakt met zijn opmerkingen over ,,dweilen met de kraan open'' als het ging om het weren van immigranten. Melkert is gehuwd met een Chileense. Overigens kwam de immigratieproblematiek pas op het laatste in het debat aan bod.

Minister Van Boxtel (D66, Grote Steden- en Integratiebeleid) bekeek de treurnis rond de Paarse partijleiders met enig leedvermaak. ,,Ik vind het wel mooi dat die twee anderen (lees: VVD en PvdA, red.) een flinke trap krijgen. En als wij dan ook een tik krijgen, neem ik dat op de koop toe.''