Het gruwelijke werk na de aanslag

Na elke Palestijnse bomaanslag komen de Israëlische ambulancedienst en de vrijwilligersdienst die de restanten van de dodelijke slachtoffers bijeenraapt, in actie. `We steunen elkaar heel erg.'

Zes weken terug had Chizki Loonstein een goede dag. In `zijn' ambulance beviel een vrouw van een drieling. ,,Het was zo geweldig om volledige lichaampjes ter wereld te zien komen'', zegt de achttienjarige joodse Amsterdammer, sinds ruim een half jaar in Israël wonend, opeens enthousiast. ,,Beentjes, handjes alles zat eraan.''

,, Er blijft niet veel over van een mens bij een bomaanslag'', vervolgt hij in zijn kantoor vanachter een cassetterecorder met daarop geschreven `don't worry be happy'. ,,Soms vind ik een hoofd naast een romp. Dan denk ik: die zullen wel bij elkaar horen. Maar dan kijk ik beter en blijkt dat het hoofd van een blanke is en de romp van een neger. Door de kracht van de explosie is het hoofd van die neger dan twintig meter verder weggeslingerd. De terroristen stoppen spijkers, knikkers, stukken metaal, glas, alles wat ze kunnen vinden, in zo'n bom. Dat vliegt dan alle kanten op. De terrorist zelf spat helemaal uit elkaar. Puzzelstukjes.''

Chizki werkt, voor een symbolisch salaris, bij de Israëlische ambulancedienst Magen David Adom. Bij bomaanslagen spoeden zij de gewonden naar het ziekenhuis. Daarna komt Zakah, de vrijwilligersdienst die de restanten van de dodelijke slachtoffers bijeenraapt. Ook daarbij werkt Chizki.

Afgelopen zaterdag blies een Palestijn zichzelf en tien anderen rond zes uur 's avonds op in de joods-orthodoxe wijk van Jeruzalem. ,,Ik was even eten aan het kopen toen ik een enorme knal hoorde, en een geweldige druk voelde op de autoruiten. Ik zette de sirene op mijn dak, kreeg de locatie van het ongeluk door en was als tweede ter plaatse'', zegt Chizki met voorzichtige trots. ,,Ik begon meteen met reanimeren bij een man die nog maar twee of drie ademhalingen per minuut had. Dat horen er 25 te zijn. Ik heb hem gered, hij ligt nu op intensive care.'' Tot één uur 's nachts werkte Chizki die avond voor Magen David Adom. Daarna ging hij voor Zakah lichaamsdelen zoeken. Hij klom op daken en in bomen, liet auto's wegslepen, klauterde naar balkons. Een muurtje met een kleine richel? Zakah haalt een ladder om te kijken of daar niet misschien nog een spat bloed ligt, of meer. Het gaat allemaal om de heiligheid en onschendbaarheid van het menselijk lichaam, dat zo snel en ongeschonden mogelijk ter aarde moet worden besteld.

,,Na zo'n aanslag is het een volledige rotzooi'', vertelt Chizki. ,,Overal liggen glas en puin en organen. Door de rook moet je op zoek naar slachtoffers. Die liggen op de grond met uitpuilende buiken of enorme gaten in hun lichaam.'' Magen David Adom heeft formulieren met vier afscheurbare stroken: de groene voor licht gewond, de gele voor zwaar gewond maar niet in direct levensgevaar, de rode voor levensgevaarlijk gewond, en zwart voor dood. Chizki en zijn collega's onderzoeken razendsnel een slachtoffer, en leggen er een strook bij zodat de medische teams die daarna komen weten wie ze eerst moeten behandelen. ,,Het zijn die momentbeslissingen die tellen'', vertelt Chizki op verbazend nuchtere toon. ,,Ga ik door met reanimeren of moet ik mijn energie steken in iemand die meer overlevingskansen heeft? Je beslist dan in een seconde over leven en dood. Maar bij Magen David Amon zijn we heel solidair, hoor. Er is geen concurrentie, zo van: ik heb wel iemand gered en jij niet. Of: ik heb drie lijken opgeruimd en jij maar één. We steunen elkaar juist heel erg. Anders houd je dit niet vol.''

De vrijwilligers van Zakah hebben aparte zakken voor organen, handen, voeten en andere lichaamsdelen. Als alles is opgeruimd rijden ze naar het lijkenhuis, waar alles per tafel wordt uitgestald. Benen bij benen, armen bij armen enzovoort. Met DNA-testen wordt dan geprobeerd om de ledematen van afzonderlijke slachtoffers te scheiden. Maar er moet volgens de joodse wet snel worden begraven, en het gruwelijke werk van Zakah trekt steeds minder vrijwilligers. Vaak moeten lichaamsdelen van verschillende personen samen worden begraven.

De Israëlische bevolking telt 20 procent Arasbische moslims en christenen, de Israëlische Arabieren, en ook onder hen recruteert Magen David Amon vrijwilligers. Zo kwam het dat bij de aanslag afgelopen zaterdag een moslimvrijwilliger van Magen David Amon eerste hulp gaf aan een joods-orthodox slachtoffer van een aanslag door een Palestijnse moslimextremist. Op het prikbord in het ziekenhuis van Magen David Amon hangt een dankbrief van een Amerikaanse joodse familie waarvan het dochtertje in december werd neergeschoten door een Palestijn. Dankzij de inspanningen van twee Arabische dokters werd zij gered. ,,Dat is het mooie hier'', zegt Chizki, ,,je komt hier met alle lagen van de Israëlische samenleving in aanraking.''

Wekelijks wordt Chizki nu blootgesteld aan taferelen waarvan de westerse televisiestations uit piëteit of goede smaak de beelden niet uitzenden. Hoe houdt een achttienjarige jongen uit Buitenveldert dat vol? ,,Voor je wordt toegelaten tot Magen David Adom en Zakah krijg je cursussen en een gesprek met een psycholoog. Die laat je een video zien met beelden van wat je te wachten staat. Ik reageerde heel rustig. Toen zei de psycholoog dat ik een van die weinige mensen was die echt geschikt is voor dit werk. Ik zet een knop om en kijk ook niet terug. Je kan het toch niet meer veranderen.''

Hij wilde dit altijd al, vertelt Chizki – keppeltje en zonnebril op het hoofd, zaklantaarn, pistool, pieper en mobieltje om de riem. Vanaf zijn zestiende deed hij vrijwilligerswerk bij Magen David Adom. ,,Als er aanslagen dreigden, belde ik uit Amsterdam naar vrienden hier en zat ik in het vliegtuig,'' vertelt hij met een ongemakkelijk lachje. Zijn ouders zijn ,,trots, al zouden ze het niet erg vinden als ik weer terugkwam. Maar ik denk bij mezelf: als ik het niet doe, wie moet het dan doen?''