Europese kunstmarkt verliest terrein

Het gaat slecht met de Europese kunstmarkt. Het aandeel van Europa op de internationale kunstmarkt is sinds 1998 met 7,2 procent achteruitgegaan, ten gunste van de Amerikanen die hun aandeel met 7 procent zagen stijgen.

Dat is de conclusie van een onderzoek in opdracht van de TEFAF (The European Fine Art Foundation), getiteld The European Fine Art Market in 2002, a Survey. Het onderzoek is uitgevoerd door Kusin & Company uit Dallas, een bureau dat is gespecialiseerd in economische studies van de kunstmarkt. Het rapport werd gisteren bij de opening van de jaarlijkse kunst- en antiekbeurs gepresenteerd. De onderzoekers wijten de neergang aan de wet- en regelgeving in de Europese Unie, zoals de belastingheffing op geïmporteerde kunst en het zogenoemde droit de suite, het volgrecht, dat bepaalt dat nog 70 jaar na de dood van een kunstenaar auteursrecht op diens werk rust. Ook hanteren Europese landen verschillende belastingen.

Doordat het financieel zo onaantrekkelijk wordt gemaakt, verliest Europa zijn aandeel in de markt. Voor grote transacties wordt veelal uitgeweken naar plekken waar die regelgeving niet geldt. Met name de veilinghuizen en handelaren in New York profiteren hiervan. Volgens de Amerikaanse econoom David Kusin is er sprake van een geleidelijk proces van achteruitgang in Europa en zou het kunnen ontaarden in een ramp voor de kunsthandel als er geen maatregelen worden genomen. Het grootste gevaar schuilt volgens het rapport in het kopschuw worden van verzamelaars: ,,De reputatie van Europa als gecompliceerde en dure markt om kunst te kopen zal hen aansporen alternatieven te overwegen en elders zaken te doen.''

Het onderzoek is uitgevoerd onder duizenden handelaren en veilinghuizen. In 2001, zo blijkt, werd wereldwijd 26,7 miljard euro in de kunst omgezet. Europa nam daarvan 45 procent (12,1 miljard) voor zijn rekening. In Europa werken 73.600 mensen in 28.600 bedrijven in de kunstsector, daarnaast is er nog sprake van 62.000 afgeleide banen in de sfeer van reclame, transport, verzekering en restauraties.

TEFAF-voorzitter Dave Aronson verweet gisteren de Europese regeringen gebrek aan interesse in de kunstsector. ,,Het is onbegrijpelijk. Hoe duurder een kunstwerk is hoe groter op dit moment de kans dat het buiten Europa zal worden verkocht. De teruggang kan alleen worden gestopt als de politiek verantwoordelijken inzien hoe belangrijk voor de Europese economie, maar ook hoe kwetsbaar de kunstmarkt is.''