Succes PvdA en D66 bij burgemeestersreferenda

Bij de verkiezingen voor de gemeenteraden konden de burgers in twee plaatsen ook meedoen aan een referendum voor een gekozen burgemeester.

Bij de eerste Nederlandse burgemeestersreferenda in de gemeenten Best en Vlaardingen hebben gisteren respectievelijk een D66'er en een PvdA'er de voorkeur gekregen.

In Best kreeg de vrouwelijke kandidaat Lettie Demmers-van der Geest (D66) 64 procent van de stemmen. Zij kreeg de voorkeur boven Karel Loohuis (PvdA), die 36 procent haalde.

In Vlaardingen koos 56,5 procent voor Tjerk Bruinsma (PvdA). Zijn opponent Rik Buddenberg (CDA) kreeg 43,5 procent van de stemmen.

De opkomst was in beide gemeenten hoger dan de minimale 30 procent die nodig is voor de geldigheid van het referendum: in Best ruim 61 procent, in Vlaardingen 49 procent.

Inwoners van Vlaardingen moesten aan het begin van de avond enige uren binnenblijven, omdat bij een scheepsbrand op een nabijgelegen scheepswerf mogelijk gevaarlijke stoffen vrijkwamen.

Het was voor het eerst dat inwoners zelf hun voorkeur konden uitspreken voor een nieuwe burgemeester, sinds de Eerste Kamer vorig jaar instemde met een nieuwe benoemingsprocedure voor burgemeesters. De gemeenteraden in Best en Vlaardingen nemen naar verwachting spoedig de uitslagen van de raadgevende (niet-bindende) referenda over in hun voordracht aan het ministerie van Binnenlandse Zaken. De nieuwe burgemeesters kunnen dan op z'n vroegst per 1 mei formeel door de Kroon worden benoemd.

Opvallend is dat in beide gemeenten de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen een paar procent hoger was. Dat wil zeggen dat in beide plaatsen enkele honderden stemmers de burgemeesterskeuze aan zich voorbij hebben laten gaan.

In Best was de overwinning van D66-kandidaat Demmers voorspeld door twee plaatselijke peilingen. D66 verwierf in Best maar één zetel in de raad. Demmers is nu nog burgemeester van ReuselDe Mierden, een gemeente in de Kempen, niet ver van Best. Loohuis is thans burgemeester in het Noord-Hollandse Wognum. Beide kandidaten presenteerden zich aan de inwoners op verschillende informatieavonden, maar ze voerden geen verkiezingscampagne. Op de verkiezingsuitslagenavond van D66 in Amersfoort was de verkiezing van Demmers in Best gisteravond een van de weinige lichtpuntjes. Lijsttrekker Thom de Graaf feliciteerde in zijn toespraak onder hard en instemmend gejuich de eerst gekozen burgemeester van het land. Hij wijst erop dat er dankzij D66 nu gekozen burgemeesters zijn. ,,Wat vandaag is gebeurd, lijkt een kleine stap, maar wat mij betreft is het een grote sprong voorwaarts. Laten we ervoor zorgen dat er over vier jaar overal gekozen burgemeesters zijn.''

In Vlaardingen voerden de beide kandidaten wel actief campagne. De 50-jarige Bruinsma, sinds acht jaar PvdA-wethouder in Groningen, dankte de inwoners van Vlaardingen na zijn overwinning ,,voor dit vertrouwen dat ze in mij inspreken''.

Buddenberg, burgemeester in Sassenheim, sprak van ,,een fantastische ervaring''. Hij had zichzelf ,,niets te verwijten'', zei hij. In Heerenveen begroette de PvdA de verkiezing van Bruinsma in Vlaardingen met applaus.