`PvdA-campagne is schrijnend slecht'

Gevestigde politieke partijen beraden zich op hun campagnestrategie na de overweldigende winst van Leefbaar Rotterdam gisteren. Moet het roer om?

Eigenlijk moet het campagneteam van PvdA-lijsttrekker Melkert met onmiddellijke ingang opstappen, vindt reclamegoeroe George Geudeker. ,,De gevoerde campagne was schrijnend slecht. Ze was geheel gebaseerd op de uitkomsten van focusgroepen in het land (panels van kiezers, wier mening de afgelopen maanden verstrekkend de publieke uitlatingen van Melkert hebben bepaald, red.). Met als gevolg dat het de PvdA aan elke eigen positionering ontbrak.''

De PvdA staat bij de landelijke verkiezingen eenzelfde afgang te wachten, voorspelt Geudeker. ,,Het campagneteam is er niet in geslaagd om goede resultaten over het voetlicht te brengen. Die volledige afhankelijkheid van de focusgroepen is een uiting van pure angst. Maar ze hebben de tijd en het lef niet nu nog hun campagnestrategie radicaal om te buigen.''

Psycholoog Jaap van Ginneken, verbonden aan de vakgroep communicatiewetenschappen van de Universiteit van Amsterdam vindt dat partijen in hun campagnes nu ,,geen rare trucen uit de doos moet halen. Fortuyn moet binnenkort zijn kaarten op tafel leggen met een geloofwaardige kandidatenlijst en een partijprogramma. Hij heeft zichzelf met veel rumoer in het centrum van de politieke macht geplaatst, maar straks moet blijken hoe consistent zijn opvattingen zijn. De geloofwaardigheid van Fortuyn zal op termijn onderuit gaan omdat de man de persoonlijkheid niet heeft om leiding te geven aan zijn fractie of organisatie. Het is de vraag of andere partijen dat in hun campagnes nog voor de verkiezingen duidelijk kunnen maken.''

Volgens voormalig VVD-campagnestrateeg, Ferry Houterman, hebben Paarse partijen in hun campagne te laat gereageerd op Fortuyns kandidatuur in Rotterdam en het publieke effect ervan. Dat heeft ze nu opgebroken, maar ze kunnen volgens Houterman van dat nadeel nog een voordeel maken. ,,PvdA en VVD moeten Fortuyn vanaf nu doodknuffelen, desnoods íedere dag met hem in debat gaan. En ze moeten zijn positie in Rotterdam nu publiekelijk uitbuiten. Fortuyn is het gezien de uitslag aan zichzelf verplicht om zitting te nemen in het Rotterdamse college van B&W. Hij is dus niet meer ministeriabel, die combinatie kan niet. Dat moet de kiezer duidelijk gemaakt worden. Dat ze straks niet op een potentiële minister stemmen, hooguit op een potentieel Kamerlid.''

Peter Kramer, in de jaren '80 campagnemanager voor de PvdA en tegenwoordig gevestigd als consultant in Brussel, zou zijn partij afraden na de nederlaag van gisteren plotseling ,,andere liedjes te gaan zingen''. Volgens hem moet ze vasthouden aan de grote lijnen, die eerder zijn uitgezet en het Fortuyneffect ook niet overdrijven. ,,Het is een soort natuurwet dat de mensen na acht jaar moe worden van een kabinet van dezelfde samenstelling. Wel zou de PvdA er verstandig aan doen om nadrukkelijk minister De Vries (Binnenlandse Zaken) meer naar voren te schuiven, omdat de kiezers volgens opiniepeilingen meer vertrouwen in hem hebben dan in partijleider Melkert. ,,Je moet in zo'n campagne strijden met de wapens die je hebt. Dan is er even geen plaats voor lange tenen bij de leider.''

Jan Schinkelshoek, voormalig CDA-campagnemanager en thans werkzaam bij de Rabo bank, meent dat heel helder is geworden dat het niet werkt om Fortuyn te negeren. ,,Door zulke groepen te ontkennen, zoals de PvdA in Rotterdam deed, versterk je ze alleen maar. Je moet er juist mee in debat gaan.'' Over zijn eigen partij zegt hij dat het ,,geen geringe prestatie is van partijleider Balkenende dat hij in zo'n korte tijd de neergang van zijn partij tot staan heeft gebracht''.