Op zoek naar balans in abortuskliniek

Bij MR70 in Amsterdam komen iedere dag ongeveer twintig vrouwen voor een abortus. Ze zijn vaak verbaasd dat ze zo snel zwanger konden worden, zeggen de mensen die er werken.

Het is tien voor tien, woensdagochtend. Snezjana gaat op de onderzoekstafel liggen, ze maakt haar buik bloot. Annet Jansen, abortusarts, maakt een echo. Op het scherm verschijnt de donkere holte van de baarmoeder met daarin een klein vlekje.

,,Is alles in orde?'', vraagt Snezjana.

,,Zo te zien wel'', zegt Annet Jansen.

,,Weet je waarom ik dat vraag?'', zegt Snezjana. ,,Ik was zwanger, acht maanden, en toen ben ik mijn kind kwijtgeraakt. Het was een jongen.''

,,Was hij eerst dood en werd hij toen geboren?''

,,Ja. En nu wil ik weten, leeft dit kind?''

In Snezjana's status staat dat ze zes keer zwanger is geweest, twee keer een kind heeft gekregen en drie keer een abortus. Ze is 29, ze komt uit voormalig Joegaslavië. Ze is getrouwd met een Nederlander. ,,Weet je zeker dat je deze zwangerschap niet wilt?'', vraagt Annet Jansen.

,,Heel zeker'', zegt Snezjana. ,,Ik ben bang dat het weer verkeerd gaat. En mijn man wil het niet.''

Op het briefje dat haar huisarts haar heeft meegegeven, staat dat bij de vorige zwangerschap na acht maanden de placenta losliet. Er staat ook op dat Snezjana een `geschiedenis van mishandeling' heeft. ,,Hoe kan het dat je zwanger bent?'', vraagt Annet Jansen. ,,Had je niks genomen?''

,,Ik had niks genomen, nee. Ik heb nooit iets gebruikt.''

,,Wil je wat gaan gebruiken? Zal ik je vertellen hoe een spiraal werkt? Of wil je de pil?''

,,Ik wil heel graag pilletjes.''

Annet Jansen pakt een stripje Microgynon en begint uit te leggen: vanavond beginnen, drie weken elke dag slikken, dan stoppen. ,,En na een week weer beginnen. Altijd, ook als je nog mentrueert. Anders ben je te laat en dan werkt het niet. Vindt je man het goed?''

,,Nee'', zegt Snezjana. ,,Ik ga die pilletjes verstoppen.''

,,En als hij ze vindt, heb je dan een probleem?''

,,Ik heb sowieso problemen met mijn man.''

Annet Jansen kijkt naar Snezjana's gezicht. ,,Zijn er andere redenen waarom je nu geen kind wil?''

,,Ik heb niet gespaard'', zegt Snezjana. ,,En ik eh...'' Ze zucht. ,,Mijn man heeft me zo geplaagd met dat andere kind in mijn buik.''

,,Goed'', zegt Annet Jansen. ,,Dus je wilt een abortus? En je wilt het vandaag?''

,,Ja.''

,,Je mag hierna drie weken geen seks hebben. Is dat een probleem voor je man? Hij weet niet dat je hier bent geweest.''

Snezjana haalt haar schouders op. ,,Ik ga gewoon zeggen, drie weken zeggen, dat ik geen seks wil.''

Een van de verpleegkundigen neemt Snezjana mee naar de kamer waar ze straks, na de abortus, een uurtje mag blijven liggen.

Annet Jansen loopt naar het kantoortje. Ze zegt dat ze vaak moet zoeken naar de `balans'. ,,Aandacht geven aan de problemen. Maar er niet te lang op doorgaan.'' Vrouwen zoals Snezjana ziet ze iedere dag, zegt ze. En iedere vrouw heeft haar verhaal, haar motief waarom ze haar kind niet wil houden. Annet Jansen is een Groningse, 49 jaar. Ze lacht veel. Maar ze wordt bijna boos als ze praat over mensen die denken dat vrouwen `zomaar' een abortus willen, uit `gemakzucht'. ,,Dat heb ik echt nog nooit meegemaakt.'' Ze merkt wel dat meer vrouwen dan een paar jaar geleden om een abortus komen en dat ze vaker Ghanees, Antilliaans of Surinaams zijn. Maar ze merkt vooral dat vrouwen, ook Nederlandse vrouwen, geen voorbehoedsmiddelen gebruiken en denken dat het bij hen `wel niet zo'n vaart zal lopen', of ze nou 16 zijn of 41. ,,Je zou verwachten dat iedereen weet hoe het zit. Dat is dus niet zo.'' Vrouwen zijn `pilmoe', zegt ze. Ze willen `natuurlijk' leven. Of ze horen verhalen over ziektes die ze van de pil zouden kunnen krijgen. Een van de verpleegkundigen zegt: ,,We krijgen hier nu de generatie vrouwen die op hun zestiende door hun moeder aan de pil zijn gezet. Die hebben er nu genoeg van.'' Annet Jansen zegt dat er veel meer voorlichting over voorbehoedsmiddelen nodig is dan gedacht wordt.

Het is tien voor half elf, nog steeds woensdagochtend. Snezjana ligt op de behandeltafel, haar benen in beugels. Annet Jansen legt een hand op haar wang. ,,Gaat het?''

,,Ik ben zo bang'', zegt Snezjana.

,,Waarom? Je weet het toch zeker?''

,,Ja.''

,,Ben je dan bang voor pijn? Maar die pijn ken je toch? Je hebt het eerder meegemaakt. Je hebt kinderen gekregen. Het duurt maar even.''

,,Weet je zeker dat alles er vanbinnen goed uitziet?''

,,Voor zover ik kan zien, is alles goed'', zegt Annet Jansen. ,,Ga maar een beetje zuchten.''

De verpleegkundige geeft Snezjana een middel waar ze slaperig van wordt. Annet Jansen verdooft de mond van de baarmoeder en pakt daarna de zuiger. Ze zal het straks aan Snezjana laten zien wat in haar buik heeft gezeten.

,,Ik denk dat vrouwen er dan minder over gaan fantaseren'', zegt Annet Jansen. Snezjana roept, ze ligt nog op de behandeltafel. Ze is heel bleek. ,,Was het goed?'', vraagt ze. ,,Zag het er goed uit?''

Snezjana heet in werkelijkheid anders. Ze vond het goed dat voor dit artikel haar gegevens werden gebruikt.