Laurus en de lange traditie

Aan de groeiende rij noodlottige overnames in het buitenland kan er sinds gisteren weer eentje worden toegevoegd. De Spaanse supermarktdochters van Laurus hebben het concern, samen met de onfortuinlijke ombouw van de Nederlandse supermarkten naar het Konmar-concept, dermate in problemen gebracht dat een pijnlijke reddingsoperatie nodig is.

Wat is dat toch met Nederlandse investeringen in het buitenland? In haar jongste themabericht besteedt De Nederlandsche Bank in een fraai staaltje data-mining aandacht aan het `externe vermogen' van Nederland. Het netto externe vermogen is datgene dat Nederland aan beleggingen, investeringen of tegoeden in het buitenland bezit, verminderd met datgene dat het buitenland in Nederland bezit.

Vanaf 1981, schrijft de Bank, heeft Nederland voortdurend omvangrijke overschotten op de lopende rekening van de betalingsbalans gehad, die vooral samenhangen met het handelsoverschot. Normaliter moet die reeks van overschotten hebben geleid tot een steeds groter netto extern vermogen. Eind 1986 bedroeg de vermogenspositie van Nederland in het buitenland 239 miljard euro. Die van het buitenland in Nederland 189 miljard. Het netto externe vermogen was dus 50 miljard. Vervolgens, in de periode 1986-2000 die de Bank onderzocht, staken `we' opgeteld 845 miljard euro in het buitenland – 119 miljard meer dan de 726 miljard die dat buitenland in `ons' stak.

De netto externe vermogenspositie van Nederland zou dus flink moeten zijn toegenomen. Maar dat is niet het geval; per ultimo 2000 resteerde een netto extern vermogen Nederland van -44 miljard euro. De crux zit in de waardestijging van de bedrijven, gebouwen, aandelen en dergelijke die zijn gekocht. De waardestijging van buitenlandse bezittingen in Nederland bedroeg 357 miljard euro. Maar de waardestijging van Nederlands bezit in het buitenland was veel minder, met 144 miljard. Valutakoerseffecten spelen daarbij maar een bescheiden rol.

Was het dus een slecht idee om over de grens te kopen? Vaak hadden de grote ondernemingen en beleggers geen keus. Nederland als thuismarkt werd voor hen te klein, en ook uit het oogpunt van risicobeheersing was internationale spreiding een logische keuze. Maar met dat lagere risicoprofiel komt kennelijk ook een minder rendement.

Terug naar Laurus, dat door zijn Spaanse dochter in moeilijkheden raakte. Vanmorgen werd bekend dat het buitenland, in de vorm van het Franse concern Casino, voor een bodemprijs 37,6 procent koopt van Laurus, met een optie op een meerderheid in de toekomst. Tien tegen één dat zij er wel winst op gaan maken?