Het gelijk van Recht door Zee

Meer dan een jaar na de nieuwjaarsbrand werd Volendam `80 afgestraft. `Ze zijn uitgekookt.'

Loek Kras, lijsttrekker van Recht door Zee, steekt zijn kin in de lucht en gaat vast zitten in de fauteuil waarin hij straks door de lokale televisie zal worden ondervraagd. Het is woensdagavond tien over negen, de uitslag van één van de tien Volendamse stembureaus is net binnen. Recht door Zee, in december opgericht voor `alle ontevreden burgers' van Volendam, heeft meer dan 20 procent van de stemmen gekregen. En Volendam '80, zolang iedereen zich kan herinneren met 7 zetels de grootste partij in Volendam, is van meer dan 40 procent teruggegaan naar 16,6. Loek Kras heeft gelijk gekregen. ,,Iedereen weet'', zei hij in december al, ,,dat Volendam `80 verantwoordelijk is voor de bestuurscultuur waardoor de nieuwjaarsbrand kon ontstaan'' Volendam '80 is nu `afgestraft'.

In een hoekje bij de trofeeënkast, op het Stadskantoor van Edam-Volendam, staat Kees Schilder, sinds kort de lijsttrekker van Volendam '80. Hij kijkt strak voor zich uit en zegt niets. Hij praat alleen af en toe door zijn mobiele telefoon. En hij gaat niet lachen als de uitslagen van het tweede en derde stembureau binnenkomen: 20,9 procent, 21,8 procent. ,,Als we 4 zetels verliezen'', zegt hij zacht, ,,dan valt het tegen. Als het er 3 zijn, valt het mee.'' Kees Schilder was de wethouder die volgens de twee commissies die onderzoek deden naar de brand in café 't Hemeltje, vorig jaar op 1 januari, alle maatregelen om brand en andere rampen te voorkomen tegenhield. Kees Schilder heeft altijd gezegd dat hij en zijn partij juist alles deden om die maatregelen in te voeren.

Om tien voor tien maakt burgemeester Jan Bulte voor de camera van de lokale televisie de definitieve uitslag bekend. Het CDA is de grote winnaar in Edam-Volendam: 7 zetels. Recht door Zee krijgt 3 zetels. En Volendam '80 ook 3 – een verlies van 4. ,,Wat vindt u ervan'', vraagt de lokale televisie aan Kees Schilder, ,,dat de burgemeester opstapt als uw partij in het College komt?'' Kees Schilder gaat rechtop staan en zegt: ,,Deze burgemeester is door Jos aangesteld om ons de doodklap toe te dienen. Dus mij verbaast het niet.'' Jos is Jos van Kemenade, de commissaris van de koningin van Noord-Holland.

Opeens begint Kees Schilder toch te lachen. De burgemeester heeft bekend gemaakt dat één kandidaat met voorkeursstemmen in de raad gekozen is. Het is Wim Keizer, zolang iedereen zich kan herinneren de lijsttrekker van Volendam '80. Hij werd vorig jaar op de lokale televisie belachelijk gemaakt en verrot gescholden, hij had geen `medeleven' getoond met de `slachtoffers van de brand'. Hij stond op nummer 15. En nu zit hij er toch in.

,,Ze zijn uitgekookt'', zei Loek Kras een dag voor de verkiezingen. ,,Ze hebben de nazorg voor de slachtoffers op nummer één gezet. En Keizer heeft vorige week breeduit zijn 40-jarig jubileum als schoolmeester gevierd. Dat jubileum was vorig jaar, maar toen had hij er even geen zin in.''

Loek Kras is ook schoolmeester, maar dat is toeval. Om tien uur vertelt hij stralend aan de lokale televisie dat hij een man `van daden is, geen woorden'. Hij had de kiezers beloofd dat hij de politiek in zou gaan als Recht door Zee op z'n minst 3 zetels zou krijgen. Die heeft hij nu, hij gaat in de raad. En hij zal doen wat hij beloofd heeft: ,,Luisteren naar de bevolking. Een frisse wind. Geen gedoe in achterkamertjes.''