Frans Casino al ruim een eeuw groot met kleine buurtwinkels

Tien jaar geleden kon niemand bevroeden dat Casino, al honderd jaar de belangrijkste buurtwinkel van Frankrijk, zou uitgroeien tot een supermarktconcern van formaat. De zeer laat ingezette expansie van Casino krijgt een vervolg in Nederland met de aankoop van een belang in Laurus (Edah, Konmar, Super de Boer).

Klein maar fijn. Het zou het credo kunnen zijn van Casino, de Franse supermarktketen die vanochtend aankondigde een groot belang in het Nederlandse Laurus te nemen. Casino is de nummer één wat betreft buurtsupers, die door zelfstandige ondernemers worden uitgebaat met een franchise-contract. Vooral in het zuiden van Frankrijk heeft bijna elk uit de kluiten gewassen dorp zijn eigen `Casino'. In totaal zijn het er meer dan 4.000. Ook Casino's 115 hypermarkten, onder de merknaam Géant, zijn klein qua oppervlakte, vergeleken met die van de belangrijkste concurrenten, Carrefour en Auchan.

Grondlegger van het filiaal-concept is Geoffroy Guichard, een buurtkruidenier uit Saint-Etienne die eind negentiende eeuw op het idee kwam om een keten te beginnen. Guichard vernoemde zijn bedrijf naar het voormalige zangtheater waarin zijn eerste winkel was gevestigd. Nakomeling Antoine Guichard is anno 2002 president-commissaris van Casino. Maar het bedrijf wordt tegenwoordig gedomineerd door Rallye, een investeringsmaatschappij die voor 57,7 procent zeggenschap heeft.

Het afgelopen decennium kwam het Casino-concept onder vuur te liggen. De grande-surface (letterlijk: groot oppervlak) deed het veel beter bij beleggers en analisten. Een berg kleine winkels werd gezien als een minpunt. Maar inmiddels heeft Casino ruimschoots bewezen dat dit juist zijn kracht is, zo schreef de Franse zakenkrant Les Echos in september vorig jaar.

Casino maakte vanochtend een nettowinst over 2001 bekend van 379 miljoen euro, een stijging van 20,4 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. De omzet steeg met 15,3 procent tot 21,9 miljard euro. Beleggers in Frankrijk beloonden het bedrijf vanochtend met een koersstijging van ruim 4 procent tot 83,75 euro per aandeel.

De opmars van Casino als beursfonds is laat begonnen. Begin jaren negentig had niemand kunnen bevroeden dat het aandeel Casino ooit zou concurreren met dat van Carrefour, aldus het magazine La Vie Financière. Maar sinds het midden van de jaren negentig is Casino (beurswaarde: 8,7 miljard euro) op de beurs vier keer over de kop gegaan, vergeleken met twee keer voor Carrefour (37 miljard euro op de beurs waard).

Carrefour werd begin 2000 door de overname van branchegenoot Promedès de nummer één van Europa en nummer twee van de wereld. Maar sindsdien wordt het reuzenconcern in beslag genomen door de integratie van zijn aanwinst. Casino weet hier goed van te profiteren, zeggen analisten.

Casino maakte pas in 2000 serieus werk van zijn plannen in het buitenland. In dat jaar besteedde het 960 miljoen euro aan overnames in Polen, Zuid-Amerika, Azië en de Verenigde Staten. Om tijd te winnen (en uit geldgebrek) neemt Casino vaak genoegen met minderheidsbelangen in lokale supermarktbedrijven. Dat is nu ook bij Laurus het geval. Casino zal een belang van 37,6 procent nemen in Laurus met een optie om dit uit te breiden tot 51 procent van de aandelen.

Met concurrent Ahold heeft Casino een alliantie voor de gezamenlijke inkoop van producten. Het is nog onduidelijk hoe de alliantie zal verdergaan nu Casino Laurus, Aholds belangrijkste concurrent in Nederland, aan het overnemen is.

Het zorgenkindje is Latijns-Amerika. Casino heeft 85 hypermarkten, 340 supermarkten en 150 discountstores in Brazilië, Uruguay, Venezuela en Argentinië. De crisis in het laatste land heeft de resultaten gedrukt. Maar, zo meldde Casino vanochtend, sterkere bijdrages vanuit de VS en Thailand hebben dat negatieve effect gecompenseerd. Bovendien is er geen man overboord als het tegenzit in Zuid-Amerika. Casino haalt driekwart van zijn omzet uit Frankrijk. Het is ook eigenaar van de supermarkt Franprix en, samen met Galeries Lafayette, van warenhuis-supermarkt Monoprix.

Bestuursvoorzitter Christian Couvreux zei vorig jaar dat Casino beter bestand is tegen de wereldwijde economische groeivertraging dan zijn concurrenten. Hij gaf drie argumenten: Casino heeft een sterke thuismarkt, het franchiseconcept is `dynamisch' en het assortiment wordt gedomineerd door levensmiddelen. De Franse consument zal niet snel bezuinigen op zijn eetgewoontes.