Anand pareert aanval van Kasparov

Garry Kasparov en Vishy Anand remiseerden gisteren in het schaaktoernmooi van Linares. Kasparov gaat nu alleen aan de leiding.

In het schaaktoernooi van Linares valt het belang van een partij eenvoudig af te lezen aan het gewicht van de notabelen die zich bij het begin van de ronde achter de spelers opstellen, recht in het blikveld van de fotografen. Nog niet zo lang geleden zou een confrontatie tussen Garry Kasparov en Vishy Anand goed zijn geweest voor een topzware delegatie aangevoerd door de burgemeester, maar dit keer stond niet meer dan een schamel groepje te wachten om vereeuwigd te worden tijdens de eerste zetten van het topduel uit de tiende ronde.

Dat lag niet aan Kasparov. De aanvoerder van de wereldranglijst klaagt graag dat hij de jaren begint te voelen nu hij de veertig nadert, maar zijn tegenstanders merken daar voorlopig weinig van. Nee, het probleem was de zes jaar jongere Anand, die de laatste tijd flink aan glans heeft ingeboet. Zolang hij nog wereldkampioen van de FIDE was, hoefde de briljante Indiër niet uit te leggen waarom zijn overrompelende spel heeft plaatsgemaakt voor een technisch tot in de puntjes verzorgde, maar weinig avontuurlijke stijl.

Met name in India vergoedde die wereldtitel alles. Hij werd pas ter verantwoording geroepen nadat hij in Moskou zijn titel verspeelde. De Indiase pers verweet hem een gebrek aan fanatisme en liet tussen de regels door weten dat Anand zijn misstap kon goed maken als hij in Linares zijn ware gezicht weer eens liet zien. Die ambitie zal hij zelf ook gehad hebben. Hij werkte hard aan zijn fysieke conditie, keerde terug op zijn oude gewicht, maar slaagde er niet in de twijfels over zijn ambitie weg te nemen. Hij worstelde met zijn vorm en leed in de zesde ronde een pijnlijke nederlaag tegen Michael Adams, waardoor hij enkele dagen van slag was.

Ondanks zijn bescheiden klassering kon hij nog steeds veel, zo niet alles, goed maken als hij het toernooi weer zou openbreken door met wit van Kasparov te winnen. Wie daar op gehoopt had kon al na een half uur zien dat daar weinig kans op was. Anand werkte tot vlak voor de partij met zijn twee secondanten aan een geschikt wapen om een gunstige uitgangspositie te krijgen, maar moest al snel erkennen dat het openingsarsenaal van Kasparov zo rijk is dat hij zelfs met zwart binnen de kortste keren het initiatief kan opeisen.

De lichaamstaal van beide spelers vertelde het hele verhaal. Terwijl Anand timide aan zijn haar plukte en stilletjes voor zich uit keek, banjerde Kasparov grimmig kijkend op en neer tussen het bord en de door een gordijn afgescheiden rustruimte voor de spelers. Voor een van zijn zetten nam hij niet eens de moeite eerst te gaan zitten. Teruglopend naar het bord voerde hij zijn zet staand uit voordat hij even op zijn stoel plaatsnam om hem op te schrijven.

Toch was het onduidelijk of het zwarte voordeel voldoende was voor winst en juist in die fase maakte Anand indruk. Eenmaal bekomen van de schrik rechtte hij letterlijk de rug en hield hij met bewonderenswaardige precisie zijn verdediging bijeen. Het zwarte overwicht vervluchtigde zelfs zo snel dat Kasparov nog voor de tijdcontrole remise voorstelde. Daarmee nam hij opnieuw alleen de leiding, omdat Ruslan Ponomariov deze ronde vrij was.

De reacties na afloop lieten zich raden. Terwijl Kasparov zich geagiteerd aan vragen van journalisten ontworstelde met een bits ,,ik moet nu naar mijn kamer om de partij te analyseren'', was Anand een en al opluchting. En sportman. Grootmoedig prees hij zijn tegenstander voor de diepe manoeuvre die hem in de problemen had gebracht. ,,Dat was werkelijk een superieure zet, die bewees dat hij deze stellingen als geen ander beheerst.'' Dat hij zich daarna knap had verdedigd vond Anand maar een vreemd compliment. Met een gelaten lachje verzuchtte hij. ,,Aan veel meer ben ik in deze partij ook niet toegekomen.''

Terwijl alle aandacht uitging naar de vraag of Kasparov al dan niet zou winnen, speelden zich op de andere twee borden uiterst levendige taferelen af. Adams was het eerste klaar. Met verbazingwekkend gemak zette de Engelsman in niet meer dan 31 zetten Aleksej Sjirov opzij. Adams, die normaal gesproken uitblinkt door degelijkheid, is hier nadrukkelijk een smaakmaker. Hij heeft pas twee keer remise gespeeld, verloor drie partijen, maar won er net zoveel. ,,Tja, er gebeurt steeds weer iets geks'', concludeerde hij zelf ook lichtelijk verbaasd zonder dat hij zijn bescheidenheid kwijtraakte. ,,Van Sjirov win je normaal niet zo snel, maar ik moet zeggen dat de opening die hij koos niet echt aan te bevelen is.''

Enkele minuten later rondde Vasili Ivantsjoek een fijnzinnig gevoerd beleg af tegen Francisco Vallejo. In 23 zetten gaf de Oekraïense dromer aan dat de Spaanse debutant na een goed begin zware slotrondes tegemoet gaat. Tien minuten voor het begin van de ronde zat Ivantsjoek al volledig geconcentreerd aan het bord. Bij het verlaten van de speelzaal leek hij nog steeds half in trance. Als vanuit een andere wereld gaf hij met een hemelse glimlach zijn commentaar. ,,Ja, ik denk dat ik een uitstekende partij heb gespeeld.''