De schoonheid van het kwaad

Toen de documentaire First Kill van de Nederlandse regisseuse Coco Schrijber eind vorig jaar tot de competitie van IDFA doordrong, leidde de film tot controversiële reacties.

Ik zag een ambitieus vormgegeven documentaire over de motieven van het oorlog voeren, met Vietnam-auteur Michael Herr (Full Metal Jacket) en een `tunnelrat' die de Vietcong tot ver onder de grond achtervolgde als kroongetuigen. Schrijber en haar cameraman Sander Snoep hadden zich visueel laten inspireren door Apocalypse Now, om een verhaal te vertellen over gruwelijke schoonheid en de fascinatie van het kwaad. Ook al was dat verhaal al wel eens eerder verteld, je kon je dit keer moeilijk onttrekken aan de impact van dat verhaal.

De tweede keer dat ik First Kill zag, geprojecteerd van een dvd in het kader van het Docuzone-project dat door te bezuinigen op de kopiekosten een bredere verspreiding garandeert, werkte de film anders. De boodschap wekte slechts interesse op, nauwelijks betrokkenheid. Dat komt niet alleen doordat ik het verhaal inmiddels wel kende, maar vooral door het verschil in beeldkwaliteit. De schoonheid van de wolkenluchten in Vietnam, de gedragen reis over de rivier naar het Hart der Duisternis, al die vormeffecten werden gereduceerd tot een vlekkerige reproductie, een vermoeden van iets dat ooit mooi geweest moet zijn.

In dit geval vormt de mindere kwaliteit van de dvd-projectie ten opzichte van die van de eveneens beschikbare, maar niet door Docuzone vertoonde filmkopie niet alleen een esthetische, maar ook een emotionele, dus in dit geval inhoudelijke schadepost. De verdedigingslinie van de voorstanders van Docuzone, namelijk dat het bij documentaires om de inhoud gaat, houdt dan al helemaal geen stand meer.

First Kill. Regie: Coco Schrijber. Met: Michael Herr. In 10 bioscopen.