`Onafhankelijk onderzoek hbo-fraude'

De Tweede Kamer wil dat er een onafhankelijk onderzoek komt naar fraude in het hoger beroepsonderwijs en de afwikkeling van de affaire door het ministerie van Onderwijs.

De fracties van PvdA, CDA, D66 en SP zullen binnenkort een voorstel indienen om de Algemene Rekenkamer hiernaar een onderzoek te laten doen. CDA en PvdA sluiten een eigen onderzoek door de Tweede Kamer in het uiterste geval zou dat een parlementaire enquête zijn evenmin uit.

De Kamerfracties zijn ontevreden over de manier waarop het ministerie van Onderwijs tot nu toe is omgegaan met de aanpak van de hbo-fraude. De accountantsdienst van het departement zou te laat begonnen zijn en op te beperkte schaal hebben onderzocht.

Bovendien zou er onderzoek gedaan moeten worden naar de bestuurscultuur op het ministerie. Dit weekeinde stelde minister Hermans zijn directeur hoger beroepsonderwijs J. Zuurmond voorlopig op non-actief. Kamerlid Hamer (PvdA) vraagt zich echter af of Zuurmond ,,wel de cruciale speler in het spelletje is''.

Vorige week presenteerde de accountantsdienst van het ministerie een onderzoek waaruit bleek dat zes hogescholen subsidie ontvingen voor 5.109 studenten die niet of nauwelijks onderwijs volgden. Hermans deed daarvan aangifte bij het openbaar ministerie en eist ruim 29 miljoen euro terug.

De Kamer is ontevreden over het onderzoek, omdat maar zes hogescholen beperkt zijn doorgelicht. Bovendien zou te laat begonnen zijn. Hermans heeft altijd gezegd dat hij pas in november 2001 van de eerste signalen van misbruik heeft gehoord en toen direct actie heeft ondernomen. Vorige week lekte echter een brief uit van 29 mei 2000 waarin collegevoorzitter N. Verbraak van de Fontys Hogescholen het ministerie vragen stelt over mogelijk misbruik van regels.

Minister Hermans heeft inmiddels ook de universiteiten en mbo-instellingen opgedragen ,,de eigen sector door te lichten''. Hij doet een beroep op het ,,zelfreinigend vermogen'' van de instellingen, schrijft hij aan de Tweede Kamer. Als instellingen inderdaad ontdekken dat zij over de schreef zijn gegaan en dat melden, zal hij geen boete opleggen. Kamerlid C. Eurlings (CDA): ,,Een lokkertje om maar vooral spijtoptant te zijn, dat is een veel te laconieke aanpak van het onderzoek.''