RK-kerk pakt misbruik hard aan

De Nederlandse bisschoppen hebben de maatregelen tegen seksueel misbruik binnen de katholieke kerk aangescherpt. Zo zal de term `pastorale relatie', waarbinnen seksuele relaties verboden waren, worden vervangen door `afhankelijkheidsrelatie'. Deze term is bovendien niet alleen meer van toepassing op geestelijken en pastoraal werkers, maar op ieder personeelslid dat door een bisschop is aangesteld, zoals onderwijzers op een katholieke school.

Het besluit van de bisschoppen is tot stand gekomen op advies van de instelling Hulp & Recht, die sinds 1995 hulp biedt aan slachtoffers van seksueel misbruik binnen de katholieke kerk. De instelling helpt bijvoorbeeld bij het indienen van een (kerkrechtelijke) klacht tegen de dader. Volgens bestuurslid en woordvoerder Clara Angenent hebben ,,de ervaringen van de afgelopen zeven jaar'' geleerd dat de ,,klachtenprocedure hier en daar moest worden bijgesteld''. Zo bleek het `bewijzen' van het bestaan van een `pastorale relatie' nodeloos ingewikkeld. Verder is besloten dat de totale klachtenprocedure niet langer mag duren dan één jaar.

Uit cijfers van Hulp & Recht blijkt dat er de afgelopen zeven jaar in totaal 179 meldingen van misbruik door rooms-katholieke functionarissen zijn binnengekomen. Daarvan werden er 101 in de jaren 1995 en 1996 gedaan. Een groot deel daarvan betrof oude gevallen. ,,Sommige van de daders waren al overleden'', aldus Angenent.

De 179 meldingen leidden tot 48 klachtenprocedures. In 5 procent van de gevallen werd de klacht ongegrond verklaard; in alle andere gevallen werd een kerkrechtelijke straf opgelegd. In hoeveel van die gevallen er ook strafrechtelijk onderzoek is gedaan, kan Angenent niet zeggen. ,,De dossiers zijn vertrouwelijk. Maar onze juridische adviseur raadt slachtoffers in ernstige gevallen aan ook aangifte te doen.''

Seksueel misbruik staat de laatste jaren ter discussie binnen de katholieke kerk. In het aartsbisdom Boston (VS) werd vorige maand tien jaar cel tegen een priester geëist. Meer dan 130 parochianen hadden hem ervan beschuldigd hen seksueel te hebben misbruikt. Twee jaar geleden gaf het Vaticaan het bestaan van twee rapporten (uit 1995 en 1998) toe over misbruik van nonnen, voornamelijk in Afrika.

Uit Nederlandse cijfers blijkt niet dat seksueel misbruik binnen de katholieke kerk vaker voorkomt dan elders, aldus Angenent. ,,Er is in ieder geval geen direct verband met het celibaat.''