Acht cowboys dansen braaf schijngevecht

Als je de titel Scum mag geloven, zijn mannen het schuim der aarde. Choreografe Nanine Linning, die in haar nieuwe mannenstuk onderzocht wat er gebeurt wanneer je acht dansers in een ruimte vasthoudt, toont echter niet zoveel vervelends over het `sterke' geslacht. Integendeel, de heren lijken een braaf en speels klasje dat elkaar alle ruimte gunt om lekker synchroon te bewegen. Af en toe boksen ze een minischijngevechtje, maken een bokkensprong of gebruiken elkaar als klimrek, maar gevaarlijk wordt het nergens. Ondanks de spannende en humoristische muzikale soundtrack van Michiel Jansen, die speelt met het cliché-geluidsbeeld van de man, de schietgrage cowboy. In dat opzicht is het met ogen dicht genieten van Scum.

De cowboys zijn ook te zien: op kleine bewakingsmonitoren galopperen ze door het beeld en vormen een contrast met het troosteloze omgeving die associaties oproept met een parkeergarage (realistisch vormgegeven door Ruben Stern). Linning gebruikt die grauwe ruimte vooral diagonaal, net als in haar eerste grote-zaalproductie bij het Scapino Ballet vorig jaar: The Neon Lounge. Met choreografische vakkundigheid vallen hier en daar een duet of een trio uit die lijn maar altijd keren de acht dansers terug naar de diagonaal. De `geknakte' en vaak contrapuntische bewegingstaal van Scum is ondanks Linnings leeftijd (24) onmiskenbaar des Linnings te noemen. Toch overtuigt deze tweede choreografie van Scapino's huischoreografe niet helemaal. Een half uur lang kabbelt het zo'n beetje voort. De freeze die na veel bewegingsfrasen optreedt, wordt een trucje. Een spanningsboog ontbreekt en blijkbaar zijn mannen onder elkaar conflictloos vredelievend.

Na afloop sprak ik een man die zichzelf volledig in Linnings mannenwereld herkende! Zouden het dan de vrouwelijke hormonen zijn die zich instellen op dynamiekwisseling, agressie en drama?

De reprise van Rameau, in 1990 Ed Wubbe's debuut als choreograaf en artistiek leider bij Scapino, heeft twaalf jaar later een heel andere zeggingskracht. Spitzengebruik in combinatie met een toneelsituatie waarin dansers op banken hangen en eruit opspringen om hun dansje te doen, was ooit nieuw maar behoort inmiddels tot de canon van de dans. Net als de combinatie van rock & roll-jasjes, aristocratische revérences à la de Franse revolutie, de ballroomloafers van de heren, Rameau's muziek op band en live (Annelie de Man). De dynamiek van Wubbe is nog steeds overtuigend maar het is vooral danseres Sandra Marin Garcia die de esthetiek van het klassieke ballet en de `grofheid' van de moderne dans op sublieme manier belichaamt.

Scapino Ballet Rotterdam met Scum, choreografie Nanine Linning, muziek Michiel Jansen. Reprise van Rameau, choreografie Ed Wubbe. Gezien 1/3 Schouwburg Rotterdam. Tournee t/m 28/5. Inl.: 010-4142414 of www.scapinoballet.nl