Stokslagen in e-Court

Sinds de onafhankelijkheid van 1965 kent het Singaporese recht stokslagen. Alleen voor mannen. Het geldt als vreselijk gezichtsverlies.

Het is ijskoud in 'e-Court 15' waar tal van flat-screens je het directe zicht op de deelnemers van een hoorzitting ontnemen. Als de rechter gaat zitten, flitsen de computerschermen aan. Op het scherm voor de publieke tribune staan de gezichten van de openbaar aanklager, de getuige, de rechter en de verdachte ieder in hun eigen vakje. Dat van madame Tan Choon Kin oogt steeds krampachtiger. Madame - zo worden oudere Chinese dames hier genoemd - zit in de houten beklaagdenbank en staat terecht voor het inhuren van illegale werknemers. Als het getuigenverhoor van een van haar voormalige employEs vordert, nemen haar grimassen in frequentie toe. Eerst vraagt ze om een jasje voor de kou. Ze krijgt hetzelfde soort windjack dat haar advocaten dragen over hun maatpakken, en de aanklager over zijn politie-uniform. Dan vallen haar ogen dicht. Haar tolk vraagt het woord. 'Er is iets mis met de verdachte', zegt ze. Even later is mevrouw Tan op weg naar het ziekenhuis.

In de lagere rechtbanken van Singapore gaan de meeste strafzaken op dit moment over illegale werknemers en hun werkgevers. Dat is begonnen sinds de crisis die Zuidoost-Azi' in 1998 in een diepe recessie stortte. Sindsdien steken vele Thaise, Maleisische, Filippijnse en Indonesische gelukszoekers illegaal de grens over naar het welvarende eiland in de zee van armoede. Door een lokale recessie getroffen werkgevers in Singapore kunnen op hun beurt de verleiding van spotgoedkope, flexibele werkpaarden niet weerstaan en daardoor komen er meer en meer illegalen.

'Om Singapore in te komen, betaalde ik 8.500 baht', zei Somchai Aranaporn in de rechtszaal, voordat madame Tan werd weggeleid. De Thaise illegaal sjouwde voor haar zes maanden ijs om inktvis, garnalen en haaienvinnen te koelen. Voor de ruim 200 euro kreeg hij ook nog een werkvergunning. Die is zo amateuristisch vervalst dat madame Tan moeilijk kan volhouden te goeder trouw te zijn geweest toen ze de Thai in dienst nam.

Somchai Aranaporn heeft er een half jaar cel opzitten en drie stokslagen, een veel voorkomende straf die sinds de onafhankelijkheid van Singapore in 1965 in het rechtssysteem is opgenomen. Alleen mannelijke wetsovertreders krijgen (maximaal twaalf) slagen, zo nodig uitgesmeerd over meerdere sessies. Gespecialiseerde beulen splijten met een dikke rotan het vel van het zitvlak open. Vooral de etnische Chinezen vrezen het zogenaamde caning, dat een vreselijk gezichtsverlies voor de familie betekent. Velen prefereren enkele jaren cel boven één slag met de cane.

Somchai, geboeid met zijn handen achter zijn rug, vertelt hoe hij in de kofferbak van een Maleisische taxi Singapore binnenkwam en werd afgeleverd bij een makelaar in illegale arbeid. Die stuurde hem meteen door naar de vissershaven waar het officieel allang failliete bedrijfje van madame Tan voortdurend werk had voor jongens als Somchai. Voor een maandloon van 425 euro mocht hij zes dagen in de week werken, van twaalf tot twaalf.

Omdat er een tolk tussen zit, gaat de ondervraging van de Thaise getuige door de openbaar aanklager uiterst traag. Zoals in alle instellingen van de staat is de voertaal Engels, of beter gezegd Singlish, de soms onverstaanbare Singaporese variant van het Engels. De etnisch Chinees-Singaporese verdachte beheerst geen van beide en heeft dan ook een tolk die alles wat in de rechtszaal wordt gezegd naar het Mandarijn vertaalt.

Als de advocaat van Tan zijn kruisverhoor afneemt, wordt het tempo nog trager. Hij stelt Somchai vrijwel dezelfde vragen als de aanklager die elke vraag ook al ministens drie keer had gesteld. Welgeteld twaalf keer wordt de getuige gevraagd of zijn werkgever in de zaal zit en zo ja, of hij haar wil aanwijzen. Maar hoe gering de informatiedichtheid van de verhoren ook is, rechter Audrey Lim, een kleine Chinese vrouw van 28, grijpt niet in. Ze stuurt niet en vraagt niet waarom een vraag gesteld wordt. Woord voor woord schrijft ze op wat de getuige zegt. Ze is de enige, want de rechtbank van Singapore kent geen griffiers. Af en toe onderbreekt Lim een spreker, waarna deze zijn uitspraken op dicteersnelheid herhaalt.

Advocaat en aanklager hebben zichtbaar moeite de kortgerokte, meisjesachtige rechter Lim serieus te nemen. Ze lijkt nog kleiner doordat ze achter een enorm en flink verhoogd bureau zit, onder het wapen van Singapore, ver weg van de mannen die twee keer zo oud zijn als zij. 'De verjonging van de Singaporese rechtsspraak schiet wel erg ver door', mompelt aanklager Zainal Abidin in de richting van zijn assistente. Toch blijft hij na een schorsing staan, totdat Lim zit, al is ze vele minuten te laat. Ook maakt hij de gebruikelijke buiging naar de rechter, voordat hij de achthoekige fineerhouten zaal verlaat voor toiletbezoek.

Buiten de rechtszaal verklaart Abidin dat de verdachte 'zo schuldig is als wat' en 'verkeerd heeft gegokt'. Want had madame Tan schuld bekend, dan zou haar straf beperkt zijn gebleven tot zes maanden cel. 'Maar ze koos ervoor het op een zaak te laten aankomen en nu moet ze, dankzij de belastende verklaring van mijn kroongetuige, waarschijnlijk een jaar naar de gevangenis. In Singapore redeneren we zo: je jaagt de staat op extra kosten als je om een rechtszaak vraagt. Per slot van rekening moet ik betaald worden, de rechter, de zaal, enzovoorts en daar moet volgens de staat een extra straf tegenover staan.'

De aanklager was net terug van zijn plaspauze, toen madame Tan instortte. Haar zoon en dochter weten haar in een auto te krijgen en dan begint het wachten op het verlossende telefoontje. 'Ik heb dit al zo vaak meegemaakt', zegt Abidin tevreden, 'mensen die onschuldig zijn, overkomt dit niet. Ik hoop dat ze terugkomt, want ik ondervraag het liefst mensen van wie ik zeker weet dat ze schuldig zijn. Ze beginnen met een kleine onwaarheid en om die logisch in hun verhaal in te passen, vertellen ze steeds meer en steeds grotere leugens.'

Een mobiele telefoon piept. 'De uitslag van de autopsie', grapt mevrouw Tans advocaat. Het proces wordt opgeschort, want de verdachte is opgenomen in het ziekenhuis. Ze dient bij het gehele proces aanwezig zijn. Abidin is teleurgesteld: 'Nu moet mijn kroongetuige nog langer vastzitten. Terwijl hij zijn straf allang heeft uitgediend.' M

Robert Giebels is correspondent van NRC Handelsblad in Singapore.