Meteorologen: El Niño in aantocht

Meteorologen over de hele wereld houden er rekening mee dat op korte termijn een nieuwe El Niño-klimaatverandering optreedt. Al binnen een paar maanden kan het zover zijn. De vorige El Niño begon eind 1997, duurde een jaar en heeft door extreme droogte of zware regenval op ongebruikelijke plaatsen enorme schade aangericht.

De Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) kwam al kort na nieuwjaar met een behoedzame El Niño-waarschuwing. Het Nederlandse KNMI volgde op 8 februari met iets minder terughoudendheid, maar tekende aan dat de nieuwe El Niño waarschijnljk niet zo zwaar zijn als die van 1997 die ongekend hevig was.

El Niño's ontstaan in de Stille Oceaan. Ze gaan gepaard met een langzame oostelijke verplaatsing van de grote massa zeer warm zeewater die gewoonlijk vlak bij Indonesië ligt. Aangenomen wordt dat deze verplaatsing door incidentele westelijke stormen op gang wordt gebracht maar dat ze zich van lieverlee vanzelf in stand houdt. De onwikkeling gaat gepaard met een daling van het luchtdrukverschil tussen Tahiti en de plaats Darwin in Australië.

Deze veranderingen in zeewatertemperatuur en in luchtdruk zijn de voornaamste indicatoren voor de komst van een El Niño. In beide typen indicator zijn recent ongunstige ontwikkelingen waargenomen.

De eerste belangrijke meteorologische veranderingen die het gevolg zijn van de warmwater-verplaatsing doen zich voor aan de kust van Peru en Chili (waar El Niño ook zijn naam kreeg). Koude visrijke zeestromen verdwijnen er en in de droge, koele woestijnen gaat veel lauwe regen vallen.

Maar geleidelijk gaan de klimatologische veranderingen zich tot ver buiten het gebied van de Stille Oceaan uitstrekken. In feite blijven alleen Noord-Afrika, Noord-Azië en Europa voor de soms zeer ingrijpende gevolgen gespaard. Toch wist het KNMI enige tijd geleden aannemelijk te maken dat zelfs het weer in Nederland onder invloed staat van El Niño's.