Met je peuter op reis door Nepal

Nederlanders maken met kinderen steeds extremere reizen. Verstandig? ,,Antarctica is een grens.''

Waarom niet gewoon naar Frankrijk? Die vraag krijgt Sander van Opstal voortdurend in reactie op de verre reizen die hij met zijn gezin met twee kleine kinderen maakt naar exotische bestemmingen. Susanne (3) en Marjolijn (4) gingen mee op trektocht door Birma, Ecuador, Indonesië en Sri Lanka.

,,We slepen ze overal mee naartoe. Waarom zou ik veroordeeld zijn tot Center Parcs'', zegt Van Opstal, tevens directielid van reisorganisatie Djoser. ,,Naar Frankrijk kan ik altijd nog.''

,,Ik heb nú nog de energie voor een verre reis'', zeggen verpleegkundigen Monique van Orden en Melchert Visser. Zij reisden met de leerplichtige Amber (8) en Mees (5) vorig jaar tien maanden door onder andere Thailand, Nepal, Australië en Nieuw Zeeland. ,,Voordat we kinderen kregen reisden we veel'', zegt Van Orden. ,,We vonden het jammer dat op te geven toen we kinderen kregen. Moeten we wachten tot we 65 zijn en we weer `mogen'?'' Ook freelance-journaliste Marlou van Paridon zette mét kinderen haar `oude' reisgedrag voort. Ze reisde met Tiare (6) en David (7) onder andere naar Nieuw Zeeland en Maleisië. ,,Mijn man zegt altijd: `Ze reizen van ijsje naar ijsje'. Ze wennen overal.''

Zo bleken de kinderen van Van Opstal bijvoorbeeld dol op Birmese tempels. ,,Ze vonden het heerlijk te kunnen rondrennen op marmer.'' Van Orden had opgezien tegen het wandelen in de Himalaya, maar Nepalese dragers droegen de kinderen af en toe op moeilijke stukken. Een lik uit de pindakaaspot zorgde ervoor dat de kinderen altijd iets vertrouwds te eten hadden. Een schooltje in Nieuw Zeeland bleek af en toe op te willen passen toen de ouders een cursus `Boeddhistisch mediteren' volgden. En ook onderwijs bleek heel goed op een tropisch strand gegeven te kunnen worden. ,,Ik speelde zelf de meester'', zegt Visser. ,,We tekenden sommetjes in het natte zand. Elke golf spoelde het `schoolbord' weer schoon.''

Nederlanders met peuters, kleuters en zuigelingen maken steeds extremere reizen, zo blijkt uit gegevens van Stichting Continu Vakantie Onderzoek (CVO) in samenwerking met de organisatie Toerisme en Recreatie Nederland (TRN).

De laatste tien jaar steeg de `vakantieparticipatie' (het deel van een bepaalde groep dat met vakantie gaat) van de gehele Nederlandse bevolking naar het buitenland van 50 naar 57 procent. Voor gezinnen met kinderen tot vijf jaar was die sprong groter: van 37 procent in 1990 naar 52 procent in 2000.

Vooral Azië wordt populairder bij deze groep. In 1990 reisden stellen met kinderen onder de vijf jaar nog maar 4.000 keer naar Azië en Oceanië, in 2000 was dat volgens het onderzoek van CVO zelfs al 114.000 keer.

Vervolg PEUTERVAKANTIE: pagina 3

'Wat doe je die arme bloedjes aan?'

Vervolg van pagina 1

Ook Afrika en Amerika doen het goed: respectievelijk van 8 naar 21 duizend vakanties en 12 naar 38 duizend in tien jaar tijd. De groeiende belangstelling bracht Marlou van Paridon in 1998 op het idee het praktische boekje Op Vakantie met Baby's, Peuters en Kleuters te schrijven. Sinds 2000 heeft ze ook een website en geeft ze tweemaal per jaar een tijdschrift uit. Ook Monique van Orden schreef zo'n praktische gids: Grote Reizen met kleine Kinderen.

Natuurlijk hadden ze bedenkingen vooraf. Bilharzia, verkeersongevallen, slangenbeten. En dan nog de enorme kritiek van familie en vrienden: `Wat doe je die arme bloedjes aan?' ,,We hadden bijna besloten niet te gaan'', zegt Monique van Orden. Uit haar boekje blijkt zelfs dat één van de ouderparen tijdens de reis in een ernstige huwelijkscrisis belandde. De grootste angst is onwetendheid, zegt Sander van Opstal van Djoser. ,,Iedereen heeft de smerige ziekenhuizen in onderontwikkelde gebieden op zijn netvlies staan. Maar de meeste van die landen hebben westerse ziekenhuizen.''

Het klinkt als helemaal van deze tijd. Dertigers willen alles, én kinderen, én een drukke baan, én nog steeds ver op reis. Tikje elitair? ,,Hoezo elitair'', zegt Melchert Visser. ,,Wij hebben beiden een modaal inkomen. Wíj vinden een auto van 35 duizend gulden elitair. Of een nieuwe keuken voor 50 duizend.'' Maar, moet je dan geen concessies doen als je kinderen krijgt? ,,Natuurlijk wel'', zegt Marlou van Paridon. ,,Maar dat doen we ook. Reizen met kinderen gaat twee tot vier keer zo langzaam. Meer dan vier uur achter elkaar in de auto is echt het maximum.'' Monique van Orden: ,,Je kunt niet alles uit de reisgids zien.'' Van Opstal: ,,Even `doorbikkelen' van de ene kant van India naar de andere, kan niet meer.''

En er zijn natuurlijk grenzen. ,,Antarctica is een grens'', zegt Van Orden. Daar mogen kinderen onder de 19 van de plaatselijke autoriteiten niet eens naartoe. ,,En verder zou ik niet naar landen gaan waarvoor het ministerie van Buitenlandse Zaken een negatief reisadvies geeft. Cambodja bijvoorbeeld.'' Marlou van Paridon: ,,Malariagebieden en plekken waar het heel koud is én het onderkomen niet comfortabel, doen we niet. Ook niet te veel wandelen.''

Voor de kinderen hoef je niet thuis te blijven, zegt onderwijskundige Arnus Rutten van Stichting Instituut voor Individueel Onderwijs. ,,Het effect van een verblijf van zes weken in een ver buitenland op een kind onder de vijf jaar, is echt nul komma nul. Ze zijn ontzettend plooibaar, veel meer dan volwassenen. Als papa en mama er maar zijn. En om de zoveel tijd een speeltuin of zwembad. Dat zijn echt de eerste levensvoorwaarden. Center Parcs is er niet voor niets groot mee geworden.''

Er is eigenlijk maar één probleem, zegt Rutten. ,,Kinderen hebben het naar hun zin als hun ouders het naar de zin hebben. Daar gaat het vaak mis. Zorg er dus voor dat je het zélf leuk vindt. En verwacht niet te veel van ze. Dat ze dingen thuis kunnen navertellen bijvoorbeeld. Na een maand zijn ze alles weer vergeten.'' Sander van Opstal: ,,Zeggen: `het is een culturele injectie voor mijn kind', is dus echt bullshit. Je doet het echt voor jezelf. Je kind wil alleen maar kunnen spelen.''

Het was waardevol, zegt Van Orden: ,,Soms lagen we met z'n vieren in bed en dan dacht ik: `Wat geweldig dat we hier zijn'. Samen, in Nepal!'' Van Paridon: ,,Euforie kan overal de kop opsteken.''