BBC lanceert een nieuw digitaal kunstkanaal

De BBC begint vanavond een nieuw, gratis digitaal cultuurkanaal, BBC4. De regering steunt het initiatief. ,,Onderwerpen waar de andere kanalen alleen maar aan snuffelen doen wij grondig'', aldus BBC4.

Sommige Britse tv-kijkers doen zichzelf tekort met miljonairsquizzen en soaps, denken ze. Voor hen lanceert de BBC vandaag een nieuw gratis digitaal cultuurkanaal, BBC4, dat zichzelf ,,ongeneerd intellectueel'' noemt en ,,een plek om te denken''.

De Britse publieke omroep voert zo de concurrentieslag met commerciële kunstzenders fors op. Het is tevens een poging digitale televisie breder te verspreiden onder het Britse publiek dat tot nu lauw is over bestaande digitale zenders waar sport, natuur en lifestyle de dienst uitmaken. De regering, die op termijn het analoge signaal wil uitschakelen, steunt het BBC-initiatief dat een jaarbegroting heeft van 35 miljoen pond (56 miljoen euro), ook al omdat ze hoopt te verdienen aan nieuwe zendvergunningen in vrijkomend spectrum.

De zender presenteert zichzelf vanavond met een feestprogramma, dat eenmalig ook via BBC2 wordt uitgezonden, zodat het ook in Nederland is te zien. Startschot is de documentaire The Man Who Destroyed Everything, over de lotgevallen van kunstenaar Michael Landy sinds hij een jaar geleden al zijn aardse bezit tijdens een performance in een schrootmachine liet verdwijnen, tot en met zijn creditcard en de laatste babyfoto.

Daarna volgen onder meer een half uur wereldnieuws gepresenteerd door George Alagiah (BBC World), een uurlange documentaire over de negentiende-eeuwse Spaanse schilder Goya en de comedy Surrealissimo over Salvador Dalí, met rollen van onder meer Stephen Fry en Vic Reeves. De avond sluit af met Made in Amerika, een thriller uit 1993 van Richard Benjamin over een reageerbuiskind en haar verwekker.

De komende weken en maanden zijn onder meer concerten te zien van Björk in het Royal Opera House; een live concert uit Senegal; een politieke talkshow onder leiding van Andrew Marr, de chef van de politieke redactie van de BBC; een nieuwe tv-bewerking van Hamlet, de opera Carmen in Zuid-Afrikaanse setting en documentaires over Henry Kissinger en de voormalige `jonge wilden' uit de moderne Britse beeldende kunst, Damien Hirst en Tracey Emin.

Nederland moet die vooralsnog missen. Alleen wie een (illegaal) satellietabonnement op BSkyB heeft kan BBC4 ontvangen. Plannen om het nieuwe kanaal integraal door te geven op de Nederlandse kabel zijn er vooralsnog niet, zegt een BBC4-woordvoerder. Wel kunnen Nederlandse zenders individuele BBC4-programma's kopen, of co-produceren.

De nieuwe zender kan niet op louter enthousiasme rekenen, zowel binnen als buiten de Britse staatsomroep.

BBC-personeel heeft de afgelopen maanden geklaagd dat kunst en cultuur zo worden weggestopt in een `getto' voor een elitaire kijkersgroep, terwijl de zenders BBC1 en BBC2 verder downmarket zullen glijden om met lichte programma's het gevecht aan te gaan met de commerciële omroepen. Roly Keating, hoofdredacteur van BBC4, ontkent dat fel.

,,Onderwerpen waar de andere kanalen alleen maar aan snuffelen doen wij grondig'', zei hij deze week. Bovendien zullen BBC4-successen later ook op BBC2 te zien zijn, aldus Keating, zodat die zender netto juist méér aan cultuur zal doen. De concurrentie is er hoe dan ook niet van gediend. John Hambley, directeur van het commerciële kunstkanaal Artsworld, dat kijkers zes pond (bijna tien euro) per maand in rekening brengt, gelooft dat de openbare omroep valse concurrentie pleegt via het kijk- en luistergeld, dat per 1 april wordt opgevoerd tot 112 pond (180 euro) per jaar. Bovendien, zei hij tegen The Independent, wekt de BBC het idee dat ,,kunst iets is voor zeer kleine groepen.''

BBC4 is vanavond eenmalig ook te volgen via BBC2, vanaf 20.00u.