Compromis EU-Polen over grond

Polen en de Europese Unie zijn een belangrijke stap nader tot elkaar gekomen. De Europees commissaris belast met de uitbreiding van de EU, Günther Verheugen, heeft in Warschau een compromis weten te bereiken over de verkoop van Poolse landbouwgronden aan buitenlanders.

Polen wilde aanvankelijk de grondmarkt achttien jaar lang gesloten houden. Na de regeringswisseling eind vorig jaar, waarbij een linkse coalitie van sociaal-democraten en boeren onder leiding van Leszek Miller de conservatieve regering-Buzek opvolgde, werd dat twaalf jaar.

Ook dit laatste bod was voor de Europese Commissie onaanvaardbaar. Commissaris Verheugen heeft in Warschau nu een formule bereikt die voor alle betrokkenen aanvaardbaar is. Formeel moet het compromis nog door de Poolse regering bekrachtigd worden en is het daarom nog geheim.

Volgens Poolse media ziet het compromis er als volgt uit: om speculatie met landbouwgronden te voorkomen blijft de markt in principe twaalf jaar gesloten behalve voor buitenlandse boeren die land pachten. Zij kunnen na een pachtperiode van drie jaar land kopen in het oosten van het land, en na zeven jaar in het westen en het zuiden (de voormalige `Duitse' gebieden) van het land.

Onduidelijk is nog wanneer de teller gaat lopen. Vanaf het moment dat de buitenlandse boer pacht zoals Brussel wil of vanaf het moment dat Polen feitelijk toetreedt tot de EU.

De regering-Miller hoopt met dit voorstel op 22 maart de moeizame onderhandelingen over het vrije verkeer van kapitaal met de Europese Unie te kunnen afsluiten. Polen ligt op een aantal belangrijke onderhandelingsdossiers achter op het schema. Commissaris Verheugen wees in Warschau op de `politieke gevolgen' die dit kan hebben voor het uitbreidingsproces in heel Midden- en Oost-Europa.

De Europese commissaris belast met de uitbreiding probeerde ook op andere punten de kou uit de lucht te halen. Polen wordt volgens hem na toetreding zeker geen netto-betaler aan de Europese Unie, maar zal meer ontvangen dan het bijdraagt. Over de financieringsvoorstellen die de Europese Commissie onlangs lanceerde en die de nieuwe lidstaten recht geven op slechts 25 procent van de directe inkomenssteun aan boeren, gaf Verheugen de regering in Warschau `een vriendelijk advies' om de hele zaak nog eens goed door te rekenen en niet over onderdelen te struikelen.