Kabinet ziet kans op minder broeikasgassen

Hoe denkt Nederland over acht jaar 6 procent minder broeikasgassen de lucht in te blazen, zoals in internationaal verband is afgesproken?

We gaan Kyoto halen, meldt het kabinet. Er hoeven geen extra maatregelen te worden genomen om over acht jaar 6 procent minder broeikasgassen de lucht in te blazen dan in 1990. Er is ,,voldoende vertrouwen dat het Kyoto-doel met het huidige beleid realiseerbaar is'', aldus de Evaluatienota Klimaatbeleid die vorige week vrijdag is aangenomen.

Dat de doelstellingen worden gehaald, is van groot belang. Wie faalt moet in een volgende periode niet alleen de achterstand inlopen, maar bovendien een toeslag van 30 procent realiseren.

Zonder milieubesparende afspraken zou Nederland over acht jaar 239 Mton CO2 of daaraan gelijk te stellen broeikasgassen zoals methaan, lachgas en drie fluorhoudende gassen produceren. Deze hoeveelheid moet, zoals na Kyoto is afgesproken in Bonn en Marrakech, over acht jaar met 40 Mton zijn teruggebracht tot 199 Mton. De helft van deze 40 Mton wordt behaald in het buitenland. Zo is er het programma `Joint Implementation', waarvoor Nederland al met verschillende Oost-Europese landen contracten heeft afgesloten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het vervangen van een oude stadsverwarmingsketel in Roemenië door een milieuvriendelijker warmtekrachtinstallatie. De reductie aan CO2 mag Nederland van Roemenië kopen.

Een vergelijkbaar systeem is het Clean Development Mechanism (CDM) voor programma's met ontwikkelingslanden. Het kabinet stelt dat deze markt ,,nog in de kinderschoenen'' staat, maar dat Nederland daarin wel ,,koploper'' is.

De andere helft van de 40 Mtonreductie, zo heeft Nederland zichzelf ten doel gesteld, moet in het binnenland worden behaald. Dat gaat een stuk moeizamer, stellen deskundigen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Ook het kabinet erkent dat met zoveel woorden. ,,Er moet nauwlettend op worden toegezien dat de beoogde effecten van de beleidsinzet worden gerealiseerd'', schrijft het kabinet.

In 2000 produceerde Nederland nog 222 Mton CO2-equivalenten. Te veel dus. Maar er zit het nodige ,,in de pijplijn''. Zo bestaat er een convenant tussen rijk, provincies en gemeenten om meer windmolens te plaatsen. Ook komt er een convenant met kolencentrales om de CO2-uitstoot met 6 Mton te beperken. Verder zijn er afspraken gemaakt met de glastuinbouw. Bovendien wordt mogelijk de kilometerheffing voor auto's ingevoerd.

De vraag is of deze milieuwinst alvast kan worden ingeboekt. Discussies over windmolenparken verlopen traag. Of de kolencentrales zich aan de afspraken kunnen houden, hangt deels af van de mate waarin zij biomassa zoals papier en hout mogen bijstoken en daarvoor fiscale vrijstelling krijgen. De glastuinbouw zou goed moeten zijn voor 2 Mton, maar zal dat vermoedelijk niet halen. Ook het debat over de kilometerheffing is nog niet afgesloten. In elk geval is het lang niet zeker dat de heffing zo streng zal zijn dat Nederland de verwachte extra 1,5 Mton reductie ermee zal realiseren.

Mocht dit allemaal tegenvallen, aldus onderzoekers van RIVM en ECN, dan zijn er nog voldoende mogelijkheden om snel resultaat te boeken. Zoals een versnelde invoering van katalysatoren bij de fabricage van kunstmest, of een versnelde uitvoering van de plannen om CO2 ondergronds op te slaan.

Een structurele meevaller is de toegenomen import van stroom uit het buitenland. Dat is niet prettig voor de relatief schone elektriciteitscentrales in Nederland, maar wel goed voor 5 Mton-reductie omdat niet de koper maar de producent verantwoordelijk wordt gesteld voor de productie van broeikasgassen. En als het echt allemaal tegenzit, melden deskundigen, dan is er nog altijd de mogelijkheid om niet zoals afgesproken 50 procent van de milieuwinst uit het buitenland te halen, maar nog meer.