Kinderen misbruikt door hulpverleners in westelijk Afrika

Kinderen in West-Afrikaanse vluchtelingenkampen worden op grote schaal seksueel gebruikt door hulpverleners. Dat blijkt uit een onderzoek van de VN-organisatie voor de vluchtelingen (UNHCR) en het Britse Save the Children. Ook vredeshandhavers van de Verenigde Naties zouden bij de seks-voor-hulp betrokken zijn.

De conclusie is gebaseerd op meer dan 1.500 getuigenverklaringen die eind vorig jaar werden afgelegd tegenover een speciale onderzoekscommissie van de beide organisaties. Aanleiding voor het onderzoek was een groeiende stroom aan berichten over vluchtelingen in Liberia, Sierra Leone en Guinee die seksuele diensten moesten verrichten om in aanmerking te komen voor hulp. Getuigen noemden 67 medewerkers van meer dan veertig hulporganisaties die zich aan deze praktijken zouden hebben schuldig gemaakt. In de meeste gevallen ging het om lokaal personeel.

Ook medewerkers van de twee onderzoekende organisaties zelf bleken bij het schandaal betrokken. Save the Children heeft drie medewerkers ontslagen. UNHCR wil de kans op seksueel misbruik verkleinen door meer buitenlands en vrouwelijk personeel aan te trekken. Ook moet er in de vluchtelingenkampen een vertrouwenspersoon komen bij wie de bewoners gevallen van seksueel misbruik kunnen melden.

UNHCR en Save the Children besloten de bevindingen nog voor de publicatie van het onderzoeksrapport naar buiten te brengen ,,vanwege de onrustbarende aard van de beschuldigingen, de kennelijke schaal van het probleem en de duidelijke noodzaak om onmiddellijk actie te ondernemen'', zei Ron Redmond van UNHCR. Volgens de organisaties was al langer bekend dat sommige hulpverleners in West-Afrika gebruik maakten van hun positie om seks af te dwingen maar hadden ze geen idee dat die praktijk zo wijdverbreid was. De beschuldigingen konden niet onafhankelijk worden gecontroleerd. Maar ,,het enorme aantal laat geen twijfel bestaan over de ernst en omvang van het probleem'', verklaarde Paul Nolan van Save the Children.

De meeste slachtoffers zijn meisjes, van wie een deel minderjarig. Maar er werden ook gevallen gerapporteerd van vrouwen die jongens dwongen tot seks. Hulpverleners maakten misbruik van de armoe en de afhankelijkheid van de kinderen door alleen maar voedsel of een lening of een beurs te verstrekken in ruil voor seks. Van vrijwilligheid was volgens Nolan geen sprake.

,,Kinderen die wilden overleven, hadden geen andere keuze dan het enige aan te bieden wat hen was gebleven: hun lichaam. Werkten ze niet mee, dan kregen ze geen hulp,'' zei Nolan. Een van zijn collega's noemde het schrijnend dat ,,juist de mensen die de kinderen moesten beschermen hen exploiteerden''.

Honderdduizenden mensen zijn de afgelopen tien jaar het geweld in West-Afrika ontvlucht. Een burgeroorlog in Liberia heeft het land grotendeels verwoest en hetzelfde is gebeurd in Sierra Leone. Het buurland Guinee werd overspoeld door vluchtelingen en kreeg zelf de laatste twee jaar te maken met ongeregeldheden langs de grens.