Elizabeth II komt in Australië in rel terecht

Het bezoek van koningin Elizabeth II aan Australië dreigt te worden overschaduwd door een rel. Haar plaatsvervanger zou van pedofilie verdachte priesters hebben beschermd.

Bij haar aankomst vanochtend in de Australische stad Adelaide werd koningin Elizabeth II, het formele staatshoofd van Australië, welkom geheten door haar directe vertegenwoordiger, gouverneur-generaal Peter Hollingworth. Maar wat een plezierig staatsbezoek had moeten worden, dreigt te worden overschaduwd door een politieke rel. Hollingworth zou in zijn vorige positie als Anglicaans bisschop van Brisbane priesters hebben beschermd die van pedofilie werden verdacht.

Tevens wordt hij er van beschuldigd mee te hebben gewerkt aan het geheim houden van seksuele relaties van zijn geestelijken met kinderen, en weinig gevoel te hebben gehad voor de slachtoffers van de pedofiele praktijken.

Hoewel de Hollingworth heeft toegegeven foute inschattingen te hebben gemaakt, ontkent hij verantwoordelijk te zijn voor het verborgen houden van misdadig gedrag. Het probleem van de ex-bisschop is echter dat sommige van zijn argumenten (,,Mannen zijn nu eenmaal mannen'') als een boemerang hebben gewerkt. Hollingworths suggestie dat een 14-jarig meisje een seksuele relatie met een priester had uitgelokt, ondermijnde zijn positie verder, al nam hij later afstand van die uitspraak. Evenmin maakte zijn verweer dat wettelijke en verzekeringstechnische overwegingen hem ervan hadden weerhouden om zich meer in te zetten voor de slachtoffers veel indruk.

De Australische premier John Howard, heeft tot nu toe de gouverneur-generaal gesteund, maar steeds meer partijen eisen dat Howard de vorstin vraagt de Hollingworth te ontslaan. De gouverneur-generaal wordt benoemd en ontslagen door de koningin, die handelt op advies van de Australische regering. Normaal gesproken is zijn functie puur symbolisch, maar in tijden van politieke crises heeft de plaatsvervanger van de koningin grote macht. In 1975 werd minister-president Gough Whitlam door de toenmalige gouverneur-generaal ontslagen omdat foute begrotingsprocedures zouden zijn gevolgd.

Volgens een recente opiniepeiling zou tweederde deel van de Australiërs willen dat Hollingworth wordt ontslagen. De premier van de belangrijkste deelstaat New South Wales Bob Carr, heeft gezegd dat nu duidelijk is dat zo veel Australiërs Hollingworth niet langer steunen, zijn positie van Hollingworth onhoudbaar is. ,,De functie van gouverneur-generaal is bedoeld om de eenheid van ons land te symboliseren, maar deze affaire heeft die alleen maar schade berokkend. Het beste zou zijn wanneer Hollingworth zou aftreden'', aldus Carr.

Ook in krantencommentaren wordt geroepen om het aftreden of ontslag van de gouverneur-generaal. Hollingworths critici wijzen op de schade die de op seksuele schandalen beluste Britse pers, die in het kielzog van Elizabeth II meereist, aan Australië kunnen berokkenen wanneer de gouverneur-generaal aan mag blijven.

Premier Howard erkent dat hij in een moeilijk parket is beland: ,,Mijn standpunt is niet populair bij een meerderheid van de Australische gemeenschap, maar ik kan eerlijk zeggen dat ik geloof dat de gronden ontbreken om de te koningin aan te bevelen dat hij uit zijn functie wordt ontheven.'' De minister-president voegde er onmiddellijk aan toe dat die mening was gebaseerd ,,op de informatie die ik momenteel beschikbaar heb.''

Volgens waarnemers houdt Howard zijn mogelijkheden open. Een ontslaginstructie zou zijn aangetaste morele gezag kunnen herstellen. Steeds opnieuw rijzen er twijfels over claims die hij vorig jaar oktober deed over bootvluchtelingen die hun kinderen overboord zouden hebben gegooid om zo de Australische marine te bewegen hun asiel te verlenen.

Twee weken geleden bleek dat de kinderen door de marine werden gered, nadat hun schip was gezonken. Howard gebruikte vorig jaar het verhaal om zijn strikte toelatingsbeleid te onderbouwen. Veel waarnemers zeggen dat Howards anti-asielzoekersretoriek in de verkiezingscampagne een beslissende factor in de door zijn conservatieve coalitie gewonnen verkiezingen in november vorig jaar was.

Zowel Howard, als gouverneur-generaal Hollingworth zouden vandaag met koningin Elizabeth praten.