De barre tocht van Berend Botje

Je zou er toch bijna aan gaan twijfelen. Wisten de Amerikanen soms meer toen zij hun bedrijven de afgelopen jaren aan de lopende band van de hand deden aan de koopgrage Hollanders?

Nederlandse concerns die tegenvallers in Amerika melden, volgen elkaar in ras tempo op. Vanmorgen was het de beurt aan handelsbedrijf Hagemeyer. Die zag in de tweede helft van 2001 zijn sterk uitgebreide activiteiten in de VS met 10 procent krimpen. De bestuursvoorzitter van de handelsonderneming weet het ook niet meer. Hij heeft de Amerikaanse markt nog nooit zo zien instorten en waagt zich daarom niet aan een winstprognose.

Uitzendbedrijf Randstad durft dat evenmin. De supergroeier van weleer is in het vierde kwartaal in de verliezen gedoken, traditioneel een van de sterkste kwartalen in de uitzendbranche. Met de aankoop van het Amerikaanse Strategix, pleegde het concern zijn grootste overname uit zijn bestaan. De activiteiten in de VS zijn nu de hoofdschuldige van de sores. Het gehele jaar 2001 legde Randstad geld toe op zijn tweede thuismarkt. De Amerikaanse divisie vaagde over het gehele boekjaar meer dan de helft van de Europese winst weg.

Er zijn meer spelers met nauwelijks Amerikaanse ervaring de weg kwijtgeraakt in de VS. Kantoorartikelenhandelaar Buhrmann, automatiseerder Getronics en pillenverkoper Numico: alle maakten de grote stap op voor hen onbekend terrein en zitten nu op de blaren. Maar ook de gelouterde jongens gaan onderuit. ING, dat morgen met zijn cijfers komt, verslikte zich in de schade van 11 september. Ook Aegon kampt met tegenvallers.

Natuurlijk, de economische malaise heeft zich het afgelopen jaar het hardst in de VS voorgedaan. De vraaguitval laat geen branche ongemoeid. En Heineken zei vanochtend dat door 11 september de Amerikanen hun biertje wat vaker lieten staan.

De Amerikanen die destijds hun ondernemingen aan de Hollanders verkochten, konden dat ook allemaal niet bevroeden. Maar waarom kochten zij destijds niet zelf de verzekeraars, automatiseerders en uitzendbedrijven in plaats van ze aan de Nederlandse bedrijven te gunnen?

Berend Botje ging naar Zuid-Laren, maar kwam in Amerika uit. Uit studies van KPMG blijkt de hoeveelheid Berend Botjes snel te groeien. Nederlanders behoren tot de grootste grensoverschrijdende kooplustigen. De Amerikanen trokken zich in 2000 al terug van het fusie- en overnamefront, terwijl de Europeanen vrolijk in de VS bleven winkelen. Toeval? Misschien zijn die statistieken niet eens zo'n slechte raadgever voor Nederlandse bestuursvoorzitters die op het punt staan om in Amerika de portemonnee te trekken.