Burgemeester wacht moeilijke tijd

De Eerste Kamer is gisteren met de nodige twijfel op de valreep akkoord gegaan met de Wet dualisering gemeentebestuur. De burgemeester-nieuwe-stijl gaat volgens senatoren ,,moeilijke tijden'' tegemoet.

Het is inderdaad een radicale vernieuwing van de lokale democratie, zo hield het Eerste-Kamerlid Witteveen (PvdA) minister De Vries (Binnenlandse Zaken) voor. Maar in tegenstelling tot de eensgezindheid in de Tweede Kamer toen daar het wetsvoorstel het groene licht kreeg, sprak Witteveen van een vernieuwing ,,met veel open vragen en twijfels''. Het gaat om vernieuwing van lokaal bestuur die ,,niet van onderaf tot stand is gekomen, maar van bovenaf opgelegd''. De PvdA ging, net als de meeste andere fracties, uiteindelijk wel akkoord met het wetsvoorstel. Maar senator Witteveen sloot nieuwe wetswijziging niet uit als in de praktijk zou blijken dat het duale stelsel dat De Vries gemeenten dwingend oplegt, in de praktijk niet goed functioneert.

De wet is het gevolg van ,,onmacht om het lokaal bestuur nieuw leven in te blazen'', aldus senator Terlouw (D66). Nostalgisch vroeg hij zich af waar de hoogtijdagen zijn gebleven toen gemeenteraden in het land bij motie en amendement vroegen om het aftreden van de Spaanse dictator Franco, het kolonelsregime in Griekenland of onmiddellijke afschaffing van de apartheid in Zuid-Afrika. Maar of het nieuwe wetsvoorstel zal leiden tot hernieuwde politisering van de lokale politiek, waagde Terlouw te betwijfelen. Hij zei het te betreuren dat De Vries in zijn wetsvoorstel geen onderscheid heeft gemaakt tussen grote en kleine gemeenten bij dualisering van het raadsbestel. Dat speelt volgens hem onder meer bij de vraag of elke gemeente een griffier nodig heeft ter ondersteuning van de gemeenteraad.

Senator Luijten (VVD) wees De Vries erop dat de consequenties van het wetsvoorstel, zelfs zo vlak voor de raadsverkiezingen, maar langzaam doorsijpelen in het land. ,,Burgemeesters en raadsleden lijken geschrokken over wat er allemaal gebeurt en bestoken ons met vragen hoe het verder gaat. Voor de VVD staat voorop dat de gemeenteraad ook in het nieuwe stelsel het laatste woord moet hebben. De besluitvorming mag niet geheel in handen komen van het college van burgemeester en wethouders'', zo bracht Luijten de kwestie van de gekozen of de benoemde burgemeester te berde. Met name in zijn positie als voorzitter van de gemeenteraad, tegelijkertijd voorzitter van het college, gaat de burgemeester-nieuwe-stijl ,,moeilijke tijden tegemoet'', aldus VVD-senator Luijten.