Brussel eist 157 mln subsidiegeld terug

Nederland moet 157 miljoen euro (345 miljoen gulden) terugbetalen aan de Europese Commissie wegens onregelmatigheden met het Europees Sociaal Fonds (ESF) in de jaren 1994-1996.

Dit is door Europees Commissaris Anna Diamantopoulou (Sociale Zaken) meegedeeld aan haar collega's in de Commissie, zo bevestigen ambtenaren en politici in Den Haag en Brussel. De officiële beschikking, waarmee minister Vermeend (Sociale Zaken) wordt geïnformeerd, laat om formele redenen op zich wachten.

De definitieve terugvordering is het sluitstuk van een vorig jaar gestarte procedure. Toen noemde Diamantopoulou een bedrag van 203 miljoen euro (447 miljoen gulden) als terugvordering omdat Nederland ESF-geld onjuist had besteed en verantwoord. Met het ESF probeert de Commissie lidstaten te helpen bij de bestrijding van de werkloosheid.

In onderhandelingen over de claim heeft Nederland nadien aangegeven dat de Commissie een incorrecte statistische analyse maakte van een Nederlandse steekproef naar fouten bij de projecten. Ook kon Nederland voor enkele ESF-projecten alsnog bewijzen van correcte aanwending overleggen, nadat dit eerst niet was gelukt. Zodoende is de claim met 46 miljoen euro (ruim honderd miljoen gulden) verlaagd.

De uiteindelijke financiële schade door ESF wordt door deskundigen aanzienlijk hoger ingeschat dan het bedrag van deze terugvordering. Ook over de jaren 1997, 1998 en 1999 zijn eerder ernstige onregelmatigheden gebleken. De Commissie moet voor die jaren nog vaststellen hoeveel geld men terugvordert. Vermeend heeft vorig jaar in de Kamer al aangegeven dat de financiële schade over de hele periode tot 540 miljoen euro (1,2 miljard gulden) kan oplopen. Over de periode 1994-1999 heeft Nederland in totaal voor 1,125 miljard euro ESF-geld ontvangen.

Vorig jaar zomer ontstond commotie in Den Haag over ESF. De fouten met ESF zijn gemaakt in de tijd dat de PvdA-politici Ad Melkert (1994-1998) en Klaas de Vries (1998-2000) minister van Sociale Zaken waren. ESF-geld werd uitgegeven en verdeeld onder andere overheden door Arbeidsvoorziening. Het toezicht was in handen van Sociale Zaken.

In een rapport van oud-president H. Koning van de Algemene Rekenkamer werd echter geconcludeerd dat ESF ,,op alle niveaus slordig is uitgevoerd'' en dat van misbruik of fraude nauwelijks sprake was. In hetzelfde rapport werd de de toenmalige claim van de Europese Commissie van 203 miljoen euro als ,,zeer hoog'' afgedaan. Koning suggereerde dat Nederland mogelijk slechts een bedrag van 32 miljoen euro (71 miljoen gulden) zou hoeven terugbetalen.