`Verzet je met potlood, niet met blote vuisten'

,,Het enige document dat je echt nodig hebt in Zimbabwe als je auto rijdt, is je lidmaatschapkaart van regeringspartij Zanu-PF'', zegt de man van het medicijndepot. Om aan politieagenten bij de vele wegversperringen te tonen. Met een auto vol medicijnen, waaronder morfine, verlaat ik Harare. In Nederland zou een begeleidende brief dat dit een medicijntransport betreft en dat ik geen rondrijdende drugsdealer ben, geen overbodige luxe zijn. Maar de man van het medicijnendepot heeft nog nooit van zo'n brief gehoord.

Aan een aanvoerder van de oppositiepartij MDC in mijn dorp vraag ik wat hij daarvan vindt: dat de politie alle reizigers op het lidmaatschap van Zanu-PF controleert. Hij kijkt geamuseerd. ,,Doen ze lastig als je geen Zanu-kaart hebt, moet je gewoon zo'n partijkaart kopen!'' Verzet heeft nu geen zin en kost alleen maar levens. Dat zegt onze oppositieleider ook. ,,Verzet je met het potlood in het stemhokje en niet met je blote vuisten.''

Het verkiezingsprogram van de MDC is simpel. ,,Als we de presidentsverkiezingen half maart winnen'', zegt de plaatselijke oppositieman, ,,halen we eerst het leger terug uit Congo dat daar Kabila junior steunt.'' ,,Daarna moeten de belastingen flink omlaag. Dan moeten we ons buigen over de herverdeling van het land van de grote blanke boerenbedrijven. Wist je dat al die mensen die nu lapjes grond op de grote boerderijen bezetten, allemaal stadsmensen zijn die niks weten van het boerenbedrijf? Ik heb gehoord van mensen die proberen maïs te verbouwen op weidegrond. Zonder mest of wat dan ook. Dat lukt natuurlijk niet. Maar weten die mensen veel!''

Les in landbouw moeten de nieuwe eigenaars van de lapjes grond op de voormalige grote bedrijven krijgen, vindt de oppositieman. ,,En iedere keuterboer in Zimbabwe moet twee ossen voor het ploegen kunnen kopen. Tractors gaan toch alleen maar kapot en een os is tenminste nog lekker als hij stuk is!'' Het geld voor de ossen moet maar uit het buitenland komen, vindt de oppositieman. ,,Nu heeft de internationale gemeenschap geen zin om te geven, maar dat komt alleen maar omdat ons land van smeergeld aan elkaar hangt.''

Corruptie is relatief nieuw in Zimbabwe, denkt de oppositieman: ,,Sinds een jaar of vijf is het in dit land gewoon geraakt om smeergeld te vragen. Maar corruptie is nog niet diep in onze cultuur geworteld. Als een politieagent me staande houdt, vraagt hij niet rechtstreeks om geld. Hij zal zeggen dat hij een kip wil kopen. Dat een politieagent niet rechtstreeks om geld vraagt is een goede zaak. Dat betekent dat hij zich eigenlijk schaamt en dat we dus de mogelijkheid hebben om na de verkiezingen een einde te maken aan die corruptie. Dan gaat de internationale gemeenschap vanzelf weer geld geven om dit land op te bouwen.''

De hoofdzuster van het ziekenhuis is knorrig. ,,De oppositieman moet vooral blijven dromen over hoe het na de verkiezingen gaat lopen. Ik heb in ieder geval slapeloze nachten. Denkt de oppositieman ook met internationale steun het aidsprobleem en de grootste droogte sinds 1992 op te lossen?''

Vijfde deel van een korte reeks over Zimbabwe, geschreven door een medewerker die gezien het gebrek aan persvrijheid in Zimbabwe anoniem moet blijven. Eerdere afleveringen verschenen op 31 januari, 6, 12 en 19 februari en zijn ook te lezen op www.nrc.nl