Russische invloed bij NAVO kleiner dan Blair wilde

Rusland krijgt minder invloed binnen de NAVO dan in een plan van de Britse premier Blair van vorig jaar november de bedoeling was. Dit blijkt volgens NAVO-diplomaten uit een voorstel dat de alliantie vorige week aan Rusland heeft gedaan voor de vorming van een NAVO-Rusland-raad. Dit orgaan moet de huidige `permanente gemeenschappelijke raad' van de NAVO en Rusland vervangen, die volgens beide partijen weinig resultaat heeft.

Het Britse voorstel leidde eind vorig jaar tot het NAVO-initiatief om een nieuwe relatie met Rusland te smeden. In het voorstel van vorige week stippelt de NAVO voorlopig alleen uit hoe de nieuwe raad moet worden vormgegeven, en nog niet wat de gespreksonderwerpen moeten zijn, onderstreept een hoge NAVO-diplomaat. Over de `inhoud' buigt de NAVO zich nog.

De negentien NAVO-lidstaten bepalen, aldus het plan, welke onderwerpen zij met Rusland willen bespreken en of zij deze al dan niet onderling `voorgekookt' of direct bij de Russen aan de orde stellen, aldus diplomaten. Wanneer dat eenmaal is gebeurd en de gesprekken verlopen niet naar tevredenheid, kan één NAVO-lidstaat al besluiten om het onderwerp weer van de agenda met Rusland af te halen, zegt een NAVO-diplomaat.

,,Er kunnen straks onderwerpen opborrelen die niet meer van tevoren onderling hoeven te worden afgestemd voordat we ze met de Russen bespreken'', zegt een betrokken diplomaat. ,,Maar er zijn veel veiligheidskleppen ingebouwd omdat men eerst wil zien of de westerse lijn van president Poetin bij de NAVO praktisch wordt uitgedragen door de Russische diplomaten. Rusland krijgt wel meer invloed, maar niet zoveel als premier Blair wilde. De Britten hebben niet hun zin gekregen.'' Vooral de Verenigde Staten hebben op de rem getrapt.

De Russische steun aan de strijd tegen het terrorisme leidde in november tot het Britse voorstel om Rusland binnen de NAVO te laten meebeslissen over onder meer vredesoperaties en terreurbestrijding. Eind november zei NAVO-chef Robertson zelfs desgevraagd dat een vetorecht voor Rusland ,,een van de implicaties'' is. Vooral Amerikaanse diplomaten en conservatieven in het Pentagon en het Congres reageerden daarop geschrokken en drongen aan op terughoudendheid. [Vervolg NAVO: pagina 5]

NAVO

Uitbreiding met vier tot zeven leden

[Vervolg van pagina 1] De NAVO nam in december gas terug door te besluiten dat Rusland geen vetorecht krijgt. Volgens een NAVO-diplomaat blijft ook de nieuwe raad een ,,consultatieclub''.

Een hoge NAVO-diplomaat zal volgende week het NAVO-voorstel met een Russische onderminister bespreken. Wat de thema's in de NAVO-Rusland-raad zullen zijn, is nog onderwerp van beraad binnen de NAVO. In het Blair-plan was sprake van medezeggenschap van Rusland over concrete vredesoperaties op bijvoorbeeld de Balkan, maar zover zal het volgens diplomaten niet komen, onder meer op aandrang van Nederland.

Terreurbestrijding, wapenbeheersing, non-proliferatie en algemene kwesties inzake de opzet van vredesoperaties zijn voor de hand liggende onderwerpen, zeggen diplomaten. De NAVO streeft ernaar de nieuwe raad met Rusland medio mei te presenteren in IJsland, waar de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken bijeenkomen voor hun halfjaarlijkse raad.

Een ander belangrijk onderwerp van de NAVO de komende weken is de oostelijke uitbreiding. Tijdens een top in november in Praag wil de NAVO nieuwe landen toelaten. Volgende maand zullen de negen kandidaat-lidstaten uit Midden- en Oost-Europa zich officieel presenteren bij de NAVO, terwijl zij nu worden bezocht door een zware Amerikaanse delegatie. Albanië en Macedonië zijn volgens diplomaten vrijwel kansloos, maar alle overige landen maken wel kans: de drie Baltische landen Estland, Letland en Litouwen, Slovenië, Slowakije, Roemenië en Bulgarije. ,,Ergens tussen vier en zeven'', is de algemene taxatie bij de NAVO over het aantal nieuwe leden. Volgens diplomaten blijft Rusland tegen de toetreding van de drie Baltische ex-Sovjet-republieken, maar zal het hun lidmaatschap niet kunnen tegenhouden.