Drugsketen

El Tiempo (Bogotá)

De Zuid-Amerikaanse landen zijn de zwakste schakel in de internationale drugsketen. Zolang die keten niet verbroken kan worden, is vrede bij ons niet mogelijk.[...]

Tien jaar geleden beperkte de verspreiding van de cocaplant in Colombia zich tot enkele duizenden hectare, terwijl Bolivia en Peru vol stonden met het gewas. In 1995 telde ons land 50.900 hectare coca-areaal en aan het eind van 2000 was dat opgelopen tot 163.289. Dat zijn de officiële cijfers; Amerikaanse bronnen gaan uit van 136.200 hectare.

In 2001 werd begonnen met de uitvoering van het plan-Colombia en werden 94.152 hectare coca met chemicaliën onbruikbaar gemaakt. Maar [...] aan het eind van het afgelopen jaar telde Colombia nog steeds ongeveer 160.000 hectare coca. In de koffiestreek worden koffieplanten zelfs vervangen door cocaplanten. De coca is een kwaad dat nog erger is dan malaria.[...]

Vanaf 1995 werd in Peru en Bolivia onder druk van de Verenigde Staten een grootscheepse campagne gevoerd tegen cocatelers. [...] De repressie in Peru en Bolivia heeft echter een verplaatsing van de cocateelt naar Colombia bewerkstelligd. Het coca-areaal in Colombia is ruim drie keer zo groot geworden in dezelfde periode. Het totale coca-areaal in Latijns Amerika is marginaal gedaald, maar de kern van het probleem is alleen maar verplaatst en groter geworden.

Het feit dat wij een productiecentrum van coca en papaver zijn geworden, is de belangrijkste bron van ellende en geweld die ons land teistert, van het tergende en pijnlijke vredesproces, en van de steeds maar toenemende macht van paramilitairen en de guerrilla.

Toen de Colombiaanse drugskartels drugslijnen ontwikkelden en financierden, was de drugshandel vooral een stedelijk fenomeen. Maar de uitbreiding van het areaal coca en papaver heeft een groot deel van de drugswinsten in handen gebracht van de gewapende groepen mensen in de bergen [...]. De drugs en de miljoenen dollars die er in omgaan zijn de brandstof van het gewapende conflict. De oorlog tussen paramilitairen en guerrillastrijders is een verbeten strijd om de controle over de gebieden waar coca en papaver verbouwd en verwerkt worden, achter een rookgordijn van revolutionaire of conservatieve ideologie.

Moorden met kettingzagen, aanslagen met bomauto's en politieke ontvoeringen om de rechterlijke macht onder druk te zetten zijn methoden die typisch zijn voor drugshandelaren. Op dit moment worden ze in Colombia gebruikt door guerrillastrijders en paramilitairen die aan de basis staan van een internationale drugsketen. [...]

Onder druk van het plan-Colombia zijn de illegale gewassen weer aan een opmars begonnen in landen die er eerder in geslaagd waren de teelt te bestrijden. [...] De vervelendste consequentie is dat met de drugs oude problemen herleven. De eens machtige guerrillagroep Lichtend Pad was in Peru gereduceerd tot een splintergroepering, maar is nu weer aan een opmars bezig. [...]

Zolang een kilo cocaïne 25.000 dollar waard is in de Verenigde Staten zullen er mensen zijn die risico willen nemen. En daar waar coca en papaver groeien, daar zijn wapens, geweld, politieke instabiliteit en sociaal onrecht. [...]

De enige oplossing die het probleem in de kern kan oplossen ligt bij de landen waar de drugs worden gebruikt: de consumptie legaliseren. Zodra coca evenveel waard is als thee of tabak en er net als bij deze gewassen gewoon belasting over betaald wordt, kan de situatie veranderen. Het witwassen van drugsgelden, de wapensmokkel voor die sector en de daaraan verbonden criminaliteit zouden een halt toegeroepen kunnen worden. Op deze manier zou de vernietiging van de derde wereld door de drugsproblematiek gestopt kunnen worden.

Misschien dat meer middenklasse jongeren in de VS en Europa drugs zouden gaan gebruiken. Maar dit probleem moet worden bestreden via een doordacht volksgezondheidbeleid in die landen. Tot die tijd moeten wij hier in de vergeten Andes ons zware kruis blijven dragen.