`Bouwtoezicht schiet al jaren tekort'

Het ministerie van VROM onderzoekt nu alle gemeenten met een Van der Valk-vestiging. Maar VROM weet al jaren dat de diensten bouw- en woningtoezicht slecht functioneren.

Gemeenten zijn geschrokken. Eén ingestort parkeerdek bij het Van der Valk-motel in Tiel, en tientallen gemeenten worden onderwerp van onderzoek. Gisteren maakte het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) bekend alle plaatsen waar een Van der Valk-complex gevestigd is, aan nader onderzoek te onderwerpen. Verscheidene gemeenten onderzoeken inmiddels zelf ook hun eigen vergunningenbeleid en de handhaving daarvan.

Maar die schrikreactie komt wat laat. Nieuw is de materie namelijk geenszins. VROM onderzocht in 1996, 1999, eind 2000 en begin vorig jaar vijftig gemeenten op het functioneren van de gemeentelijke diensten bouw- en woningtoezicht. De conclusies in eerdere jaren verschilden nauwelijks van die van vorig jaar. Bouw- en woningtoezicht is over het algemeen matig georganiseerd en heeft te weinig capaciteit om alle taken goed uit te voeren. ,,De meeste gemeenten kennen geen actief handhavingsbeleid en voeren hun toezichtstaken passief uit'', zo blijkt uit het onderzoek.

Welke van de gemeenten slechter dan gemiddeld uit het onderzoek komen, wil VROM niet zeggen. Gemeenten moeten in stilte zelf aan verbetering kunnen werken, vindt het ministerie. Maar bij verschillende gemeenten is het door staatssecretaris J. Remkes (Volkshuisvesting) als ,,zorgelijk'' bestempelde beeld herkenbaar.

,,Wij hebben te weinig mankracht voor handhaving van de regels'', zegt H. Flap, hoofd van de gemeentelijke dienst VROM van het Groningse Menterwolde. In die gemeente staat een Van der Valk-hotel waarbij de naleving van de regels ook onderwerp van discussie is. Menterwolde heeft twee ambtenaren in dienst die de tweehonderd bouwaanvragen die jaarlijks binnenkomen, moeten controleren. ,,En dat is niet te doen. Het reguliere bouwtoezicht kan hier niet worden afgewerkt. Zo controleren we minder vaak bouwprojecten dan zou moeten.''

Binnenkort hoop Menterwolde een extra ambtenaar te mogen aannemen bij de dienst bouw- en woningtoezicht.

Het ministerie en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) willen samen de gemeenten ,,stimuleren en ondersteunen'' om de bouwregelgeving beter toe te passen en ook beter te controleren. Zo moeten de ambtenaren beter opgeleid worden en moeten kleine diensten in verschillende plaatsen meer samenwerken.

Doordat de landelijke overheid volgens gemeenten regelmatig nieuwe voorschriften invoert, ,,wordt het zaakje constant aangescherpt'', zegt wethouder J. van Krevel (bouwzaken) van Vught. ,,Als de gemeente niet tijdig nieuwe mensen kan aannemen, heb je meteen een achterstand.''

Vught is, zo bleek vorige week, een van de gemeenten met een Van der Valk-motel die laks zijn geweest met de handhaving van de regels. Daardoor is het complex brandonveilig geweest, terwijl de gemeente niet ingreep. Van Krevel: ,,Aan regelmatige herhaling van controles komen we niet toe. Dat is natuurlijk levensgevaarlijk.''

Uit het onderzoek van VROM blijkt dat de diensten niet alleen matig werken en te weinig capaciteit hebben. Ook zouden de dossiers slecht bijgehouden worden. Achteraf is vaak niet meer vast te stellen of de vereiste bouwaanvragen voldoende getoetst zijn voordat een vergunning werd verleend. ,,Gebrekkig'', zo oordeelde het ministerie vorig jaar al over de gemeentelijke diensten.